پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٣٥ - شرح و تفسير در برابر همه چيز مسئول هستيد

قافله به حركت در مى‌آيند. جسد بى جان آن‌ها را بر دوش مى‌گيريم و به قبرستان مى‌بريم و به خاك مى‌سپاريم و باز مى‌گرديم. آيا ميان ما و آن‌ها تفاوتى است كه آن‌ها بروند و ما بمانيم؟!! ديگر اين كه نشانه‌هاى حركت به سوى پايان زندگى در وجود همه ما يكى بعد از ديگرى آشكار مى‌شود: آثار پيرى، موهاى سفيد و ناتوانى اعضا، تمام اين‌ها نشانه آن است كه قيامت از پشت سر مى‌راند.

با اين دو دليل روشن، هيچ عاقلى احتمال مى‌دهد كه از اين قانون استثنا شود؟! سپس امام عليه السّلام به نتيجه‌گيرى مهمّى مى‌پردازد و مى‌فرمايد: « (حال كه چنين است) سبكبار شويد تا به قافله برسيد؛ چرا كه پيشينيان را در انتظار رسيدن بازماندگان نگهداشته‌اند، (تا همه در يك زمان محشور شوند)» (تخفّفوا تلحقوا، فإنّما ينتظر بأوّلكم آخركم).

آرى، سفر آخرت، سفرى است بسيار پر فراز و نشيب و داراى گردنه‌هاى صعب العبور؛ تنها سبكباران مى‌توانند از اين راه بگذرند؛ همان كسانى كه در زندگى دنيا به حداقل قناعت كردند و از ثروت اندوزى و زندگى پر زرق و برق و سرشار از تجمّلات چشم پوشيدند؛ همچون مسافرى كه حداقل آب و غذاى لازم را براى سفر با خود مى‌برد و از فراز و نشيب‌ها به آسانى مى‌گذرد؛ نه همچون كسانى كه بر اثر خيالات خام، بارهاى سنگينى بر دوش گرفته‌اند كه در همان گردنه اوّل و دوّم مى‌مانند و از قافله جدا مى‌شوند و تلف مى‌گردند.

مرحوم سيّد رضى چند جمله اخير را با مختصر تفاوتى در خطبه ٢١ نقل كرده و در توضيح آن تصريح كرده كه جمله «تخفّفوا تلحقوا؛ سبكبار شويد تا به قافله برسيد» كلامى است كه از آن كوتاه‌تر و پر بارتر يافت نمى‌شود، كلامى كه روح تشنگان طالب حكمت را سيراب مى‌كند (و مهم‌ترين درس زندگى را به انسان مى‌دهد). ما نيز در آن جا شرح‌