پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٤٥ - شرح و تفسير اسباب نجات در قيامت

فرار از زير بار مسئوليّت‌ها به صورت گسترده نمايان مى‌گردد؛ انواع گناهان و معاصى در هر كوى و برزن آشكار مى‌شود و جامعه در لجنزار فساد و گناه غوطه‌ور مى‌گردد.

و از آن جا كه راه وصول به خوشبختى و حلّ مشكلات فردى و اجتماعى، بازگشت به سوى قرآن است، امام عليه السّلام در پايان اين سخن به سراغ اهمّيّت قرآن مى‌رود و با تعبيرات زنده و تشبيهات پر معنا، اهمّيّت قرآن را ضمن يازده جمله- كه هر يك اشاره به يكى از ويژگى‌هاى قرآن است- گوشزد مى‌كند؛ در آغاز مى‌فرمايد:

«كتاب خدا را محكم بگيريد چرا كه رشته‌اى است مستحكم و نورى است آشكار» (و عليكم بكتاب اللّه، فإنّه الحبل المتين، و النّور المبين).

انسان‌ها قبل از پذيرش تعليم و تربيت، گويى در چاه طبيعت گرفتارند و براى نجات از آن بايد به رشته‌اى چنگ زنند و خود را نجات دهند. اين رشته بايد محكم باشد كه در وسط راه آنان را رها نسازد؛ لذا از قرآن به «الحبل المتين» ياد شده كه وسيله نجات انسان‌هاست و با توجه به اين كه پيمودن راه در ظلمات، سبب گمراهى و سقوط در پرتگاه‌هاست، قرآن تشبيه به نور آشكارى شد، كه انسان را تا رسيدن به سر منزل مقصود بدرقه مى‌كند.

در سوّمين و چهارمين ويژگى مى‌فرمايد: «قرآن شفا بخش و پر منفعت و سيراب كننده و فرونشاننده عطش (تشنگان حق) است» (و الشّفاء النّافع، و الرّيّ‌ [١] النّاقع‌ [٢]).

صفات نكوهيده و رذايل اخلاقى، چه آن‌ها كه به فرد باز مى‌گردد و چه آن‌ها كه مربوط به جمعيّت است، همچون بيمارى‌هاى جانكاه و گاه كشنده است كه داروى آن در جاى جاى قرآن مجيد آمده است و از آن جا كه مهم‌ترين عامل حيات، آب است در حيات‌

[١] «رىّ» به معناى سيراب شدن است.

[٢] «ناقع» از ماده «نقع» (بر وزن نفع) در اصل به معناى فرورفتن آب است و در اين جا به معناى سيراب شدن كامل است؛ به گونه‌اى كه تشنگى كاملا فرو نشيند.