زراره، از امام محمد باقر عليه السلام روايت كرده است كه گفت: آن حضرت را سؤال كردم از قول خداى عز و جل: «وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَعْبُدُ اللَّهَ عَلى‌ حَرْفٍ». فرمود كه: «ايشان، گروهى‌اند كه به يگانگى خداى عز و جل اقرار كردند، و از عبادت هر كه پرستيده مى‌شود از غير خدا، دورى نمودند؛ پس از شرك بيرون رفتند، وليكن نشناختند كه محمد، رسول خدا صلى الله عليه و آله است؛ پس ايشان، خدا را مى‌پرستيدند، با شك در باب محمد و آنچه آن حضرت، آن را آورده بود. بعد از آن، به خدمت رسول خدا صلى الله عليه و آله آمدند و گفتند: نظر مى‌كنيم؛ پس اگر مال‌هاى ما بسيار شود، و در نفس‌هاى خويش عافيت يابيم، و فرزندان ما نيز سالم باشند، بدانيم كه آن حضرت راستگو است، و يقين كنيم كه او رسول خدا صلى الله عليه و آله است، و اگر غير از اين باشد، فكر كنيم. خداى عز و جل فرمود كه: «فَإِنْ أَصابَهُ خَيْرٌ اطْمَأَنَّ بِهِ»؛ يعنى: عافيتى در دنيا به او برسد، «وَ إِنْ أَصابَتْهُ فِتْنَةٌ»؛ يعنى: بلاء و زحمتى در جان و مالش به او برسد، «انْقَلَبَ عَلى‌ وَجْهِهِ»؛ يعنى: برگردد بر شك خود، به سوى شرك، «خَسِرَ الدُّنْيا وَ الْآخِرَةَ ذلِكَ هُوَ الْخُسْرانُ الْمُبِينُ* يَدْعُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ ما لا يَضُرُّهُ وَ ما لا يَنْفَعُهُ»[١]؛ يعنى: مى‌خواند و مى‌پرستد از غير خدا، آن چيزى را كه زيان نرساند او را، و آنچه را كه سود ندهد او را» (يعنى چيزى را عبادت مى‌كند كه قادر بر نفع و ضرر او، هيچ‌يك، نيست). و حضرت فرمود كه: «مشرك مى‌گردد، كه غير خدا را مى‌خواند، و غير او را مى‌پرستد. پس از جمله ايشان، كسى است كه عارف مى‌شود؛ پس ايمان در دلش داخل مى‌شود، و ايمان مى‌آورد و تصديق مى‌كند، و منزله‌اش از او برطرف مى‌شود[٢] (و از شك به سوى ايمان مى‌رود)، و از جمله ايشان، كسى است كه بر شكّ خود ثابت مى‌باشد، و از ايشان، كسى است كه به سوى شرك برمى‌گردد».

على بن ابراهيم، از محمد بن عيسى، از يونس، از مردى، از زراره، مثل اين را روايت كرده است.

باب نادر

١٧٩. باب نادر[٣]

٢٩٢٢/ ١. على بن ابراهيم، از پدرش، از حمّاد بن عيسى، از ابراهيم بن عمر يمانى، از ابن اذينه، از ابان بن ابى عيّاش، از سليم بن قيس روايت كرده است كه گفت:

[١]. حج، ١١ و ١٢.

[٢]. يعنى از پله شك به درجه ايمان مى‌رود.

[٣]. در متن عربى عنوان باب آمده است: كمترين چيزى كه بنده با آن مومن، كافر و يا گمراه شود.( مترجم)