وقتى را كه فرا گرفتيم پيمان را از شما (يعنى از آباء و اجداد شما)، و بر ايشان اين عهد بستيم كه مريزيد خون‌هاى خود را (يعنى خويشان و هم‌دينان خود را)، و پيروى مكنيد نفس‌هاى خود را (يعنى آنها را كه به منزله جان‌هاى شمايند)، از خانه‌ها و منزل‌هاى خويش؛ پس اقرار كرديد و اين عهد را قبول نموديد، و حال آنكه شما گواهى مى‌دهيد بر اين معنى. بعد از آن، شما آن گروهيد كه مى‌كشيد نفس‌هاى خود را، و بيرون مى‌كنيد گروهى را از خويش، از خانه‌ها و منزل‌هاى ايشان، در حالى كه پشت به پشت هم مى‌دهيد، و يكديگر را يارى و هوادارى مى‌كنيد بر ايشان، و در بيرون كردن ايشان به گناه و ستمكارى و افزون‌طلبى. و اگر بيايند شما را در حالتى كه اسيران باشند، فديه مى‌دهيد ايشان را، و ايشان را باز مى‌خريد، و حال آنكه آن؛ يعنى بيرون كردن ايشان، حرام گردانيده شده است بر شما. آيا، پس مى‌گرويد به پاره‌اى از كتاب تورات، و كافر مى‌شويد به پاره‌اى ديگر؟». و حضرت فرمود كه: «پس كفر ايشان، به واسطه ترك كردن آن چيزى است كه خداى عز و جل ايشان را به آن امر فرموده. (و احتمال دارد كه معنى اين باشد كه: پس خدا به اين واسطه، ايشان را نسبت به كفر داده)، و ايشان را به سوى ايمان نسبت داده، و آن را از ايشان قبول نفرموده، و ايشان را در نزد آن جناب نفع نبخشيده، پس فرموده است كه: «فَما جَزاءُ مَنْ يَفْعَلُ ذلِكَ مِنْكُمْ إِلَّا خِزْيٌ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ يَوْمَ الْقِيامَةِ يُرَدُّونَ إِلى‌ أَشَدِّ الْعَذابِ وَ مَا اللَّهُ بِغافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ»[١]. «پس نيست مكافات و سزاى كسانى كه اين را مى‌كنند از شما، مگر رسوايى و خوارى در زندگانى دنيا، و در روز قيامت برگردانيده مى‌شوند به سوى سخت‌ترين عذاب، و خدا غافل و بى‌خبر نيست از آنچه مى‌كنند».

و وجه پنجم از كفر، كفر برائت و بيزارى است، و آن قول خداى عز و جل است كه گفتار ابراهيم عليه السلام را حكايت مى‌فرمايد كه: «كَفَرْنا بِكُمْ وَ بَدا بَيْنَنا وَ بَيْنَكُمُ الْعَداوَةُ وَ الْبَغْضاءُ أَبَداً حَتَّى تُؤْمِنُوا بِاللَّهِ وَحْدَهُ»[٢]؛ يعنى: كافر شديم به شما، (حضرت فرمود: يعنى بيزارى جستيم از شما)، و ظاهر و آشكار شد در ميانه ما و ميانه شما، دشمنى در دل و دشمنى به دست (از زدن و كشتن) هميشه، تا آنكه ايمان آوريد به خدا، در حالى كه تنها است و شريكى ندارد».[٣]

[١]. بقره، ٨٥.

[٢]. ممتحنه، ٤.

[٣]. و حاصل مراد آن‌كه، سبب عداوت و بغض ميان ما نيست، مگر نگرويدن شما؛ پس مادامى كه آن باقى باشد، اين‌نيز باقى است.( مترجم)