است، بپرهيز».[١] تتمّه حديث: و فرمود كه: «حضرت ابوعبداللَّه عليه السلام مى‌فرمود كه: نفس را با خواهش آن وا مگذار؛ زيرا كه خواهش آن در چيزى است كه موجب هلاكت آن است، و وا گذاشتن نفس با آنچه آرزو دارد، باعث آزار و رنج آن است، و باز داشتن نفس از آنچه شوق آن دارد، دواى آن است».

باب در بيان مكر و بى‌وفايى و فريب‌

١٣٨. باب در بيان مكر و بى‌وفايى و فريب‌

٢٦٧٧/ ١. على بن ابراهيم، از پدرش، از ابن ابى عمير، از هشام بن سالم روايت كرده كه آن را مرفوع ساخته و گفته است كه: اميرالمؤمنين عليه السلام فرمود كه: «اگر نه اين بود كه مكر و فريب در آتش دوزخ است، هر آينه من از همه مردمان پرمكرتر بودم».

٢٦٧٨/ ٢. على بن ابراهيم، از پدرش، از نوفلى، از سكونى، از امام جعفر صادق عليه السلام كه فرمود: «رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود: هر فريب دهنده پيشوايى در قيامت مى‌آيد در حالى كه دهانش كج شده، تا اين كه وارد آتش مى‌شود. و هر شكننده بيعتى با پيشوايى در قيامت مى‌آيد، در حالى كه دست بريده است تا اين كه وارد آتش مى‌شود.[٢]

٢٦٧٩/ ٣. على، از پدرش، از نوفلى، از سكونى، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده است كه فرمود: «رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود: از ما نيست كسى كه با مسلمانى مكر كند».

[١]. به دليل تفصيل ترجمه اصلى و به صورت استثنايى متن ترجمه در اينجا تغيير يافت و مطابق با متن و اعراب فعلى‌كافى در صفحه روبرو است، اما ترجمه مترجم كه آن را به پانوشت منتقل كرده‌ايم، مناسب با« أتقَى المرتقى» به صيغه افعل تفضيل است. متن ترجمه‌ى اصلى چنين است:« پرهيزشده‌تر موضعى از بالا رفتنگاه نرم و آسان؛ يعنى موضعى كه از جميع مواضع نرم و هموار كه آسان بر آنها بالا مى‌روند، چون تل و كدار، از آن بيشتر پرهيز مى‌شود، در زمانى كه اين امر بروز مى‌كند، وقتى است كه موضع انحدار و سراشيبى آن، سخت و ناهموار باشد. و مراد اين است كه، آنكه بر موضعى كه مانند تل و كدار باشد، بالا مى‌رود، هرگاه موضعى از آن، نرم و آسان و هموار باشد، بر او دشوار نباشد، وليكن چون مكان، سراشيب شود و سراشيبى زمين سخت و درشت باشد، در آن وقت، دشوارى آن بر او معلوم مى‌شود، و مى‌فهمد كه بايست در آن موضع نرم عبور نكند كه در اين سنگلاخ افتد. و ظاهر اين است كه مقصود حضرت عليه السلام اين باشد كه، در پيروى كردن هوى و هوس در اين دنيا، كه مانند طَرَف هموار تل و كدار است، دشوارى در سلوك آن نيست، و صاحبش، اشكال و زحمت آن را نمى‌فهمد، و بر آن پشيمانى ندارد. امّا در آخرت كه شبيه است به طرَف ناهموار تل و كدار، معلوم خواهد شد كه چه دشوارى‌ها در آن بوده، كه موجب پرهيز بوده از آن، و از آنچه سلوكش باعث وقوع در آن بوده، و تا آن وقت نشود، كسى كه پيرو هوا و هوس است، بر كميّت و كيفيّت آنها اطّلاع به هم نرساند».( مترجم)

[٢]. احتمال دارد كه مراد از امام، امام حق باشد. و احتمال دارد كه پيشواى باطل باشد، و احتمال هم دارد مراد از« كلّ غادر بإمام» حيله زننده به بيعت با امام باشد.