قوانين و مقررات جنگ و صلح در اسلام - تقی زاده اکبری، علی - الصفحة ٨٩
اهداف صلح چنان كه در بحث ماهيت صلح گذشت، صلح و اهميّت و ارزش استقرار آن در اسلام، از ژرفاى فرهنگ و معارف اسلام نشأت مىگيرد و به ارزش و اعتبارى كه اسلام به حقّ حيات انسانها مىنهد و اهتمامى كه به حفظ و صيانت از اين حق مىورزد، متكى است. بر اين اساس، هدفهايى كه اسلام از برقرارى صلح پى مىجويد، مقدس، خيرخواهانه و بشردوستانه است.
البته ممكن است كسى بگويد: صلح و همزيستى مسالمتآميز خود، داراى ارزش و قداست است و برقرارى صلح، هدفى متعالى و انسانى است و بنابراين، سخن گفتن از هدفهاى خيرخواهانه و بشردوستانه براى برقرارى صلح، درست به نظر نمىرسد، زيرا برقرارى صلح، عين خيرخواهى و انسان دوستى است، امّا اگر با تأمّل بنگريم، درخواهيم يافت كه هر چند صلح مىتواند يك آرمان و هدف متعالى محسوب گردد، ولى بىگمان، هدف غايى نيست، زيرا استقرار صلح از آن جهت نزد صلحطلبان مطلوب و ارزشمند است كه زمينه تحقّق هدفها و آرزوهاى آنان را فراهم مىكند؛ هدفها و آرزوهايى كه دستيابى به آنها را با جنگ و روابط خصمانه غير ممكن مىدانند. از آنجايى كه اين هدفها نزد همگان يكسان نيست، هدفهايى متفاوت مطرح است و در اين ميان، تفاوت هدفهاى آنان كه مرگ را پايان زندگى مىدانند و اعتقادى به حيات آخرت ندارند، با هدفهاى آنان كه دنيا را كشتزار آخرت مىدانند، بسى عميقتر است. همچنين، نمىتوان هدفهاى قدرتهاى استكبارى جهان را از برقرارى صلح با هدفهاى كشورهاى مستضعف يكسان قلمداد كرد، زيرا دسته نخست بهوسيله صلح، استعمار ملتها به شيوه نوين، تأمين منافع نامشروع و ارضاى خوى استكبارى خويش را مىجويند و دسته دوم، استقلال، آزادى و حق حاكميّت بر سرنوشت خود را.
در اسلام نيز صلح هدفى فرعى است نه اصلى و همچون جنگ، ابزار است و از آن بايد براى تحقّق هدفهايى والاتر سود جست. موارد ذيل را مىتوان مهمترين هدفهاى استقرار صلح در اسلام دانست:
١. تأمين و حفظ امنيت امنيت و آرامش روحى و روانى فردى، خانوادگى و اجتماعى، از معيارهاى جامعه سالم و نخستين شرط هرگونه پيشرفت معنوى و مادى آن است. بدون امنيت، چه در داخل و چه در