در باره جهاد ابتدايى سخنانى گفته‌اند كه لازمه آن، اصالت صلح است. فقيهانى كه معتقدند حكم جهاد منسوخ شده «١» يا جهاد مستحبّ است نه واجب «٢» و يا تنها، جهاد دفاعى مشروع است، «٣» در حقيقت در زمره معتقدان اصالت صلح به‌شمار مى‌آيند؛ هر چند اين اقوال و آرا نادرند.
برخى فقيهان معاصر جهاد ابتدايى را با هدف از ميان بردن كفر و شرك- كه آن را «جهاد دعوت» مى‌گويند- مشروع نمى‌دانند. اينان معتقدند كه علت جنگ مسلمانان با غير مسلمانان- خواه مشركان و خواه اهل كتاب- حرابت و عدوان غير مسلمانان است نه كفر آنان. از اين رو، با كافران از آن جهت كه كافرند، نمى‌توان جنگيد. البته، اينان جنگ را به منظور رفع موانع دعوت يا نجات مستضعفان از چنگال ستمگران نيز مشروع مى‌دانند، ولى بر آن نام «جهاد دفاعى» مى‌نهند نه جهاد ابتدايى. از اين رو، اين گروه را مى‌توان منكر قسمى از اقسام جهاد ابتدايى دانست نه همه اقسام آن.
ادلّه مهّم اصالت صلح، آيات مقيّد جهاد و شمارى از آيات صلح است. از نظر معتقدان اصالت صلح، اساساً آيه مطلقى در باره جهاد يافت نمى‌شود و اگر هم يافت شود، با آيات محدود، مقيّد مى‌گردد. همچنين، نسخ آيات مقيّد و نيز آيات صلح با آيات مطلق پذيرفتنى نيست. در اينجا به برخى ادلّه كه بر اصالت صلح اقامه شده است، اشاره مى‌كنيم:
يك- آيات: در آياتى چند از قرآن كريم، جهاد تنها با آغاز تجاوز از سوى دشمن مشروع قلمداد شده است. اين آيات مفيد اين معنا است كه علت جنگ با غير مسلمانان، حرابت و عدوان آنان است مانند آيات ذيل:
آيه نخست: وَقَاتِلُوا فِي سَبِيلِ اللّهِ الَّذِينَ يُقَاتِلُونَكُمْ وَلَا تَعْتَدُوا إِنَّ اللّهَ لَا يُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ (بقره: ١٩٠)
استدلال: بر اساس اين آيه، مسلمانان موظف‌اند با كسانى كه با آنان مى‌جنگند، نبرد كنند