قوانين و مقررات جنگ و صلح در اسلام - تقی زاده اکبری، علی - الصفحة ٣٠٩
تحكيم در جنگ با بغات نيز مشروع است و دليل آن، سيره حضرت على (ع) در جنگ صفين در پيكار با قاسطين است. هرچند حضرت به دليل فريب خوردن برخى از سپاهيانش از نيرنگ معاويه مجبور به پذيرش حكميت شد، اما اصرار ايشان به ادامه جنگ نه به دليل مشروع نبودن حكميت، بلكه از آن روى بود كه مسلمانان در آستانه پيروزى نهايى و قطع ريشه فساد بودند.
١- ٣. شرايط تحكيم شرايطى كه در تحكيم معتبر است، يا مربوط به حاكم و داور است يا مربوط به حكمى كه داور صادر مىكند.
١- ١- ٣. شرايط حاكم: علامه حلّى در تذكره هفت ويژگىِ حريت، اسلام، بلوغ، عقل، ذكورت، فقاهت و عدالت را براى حاكم شرط دانسته است. مراد وى از فقاهت، فقاهت در مسائل مربوط به جهاد است. «١» محقق حلّى در شرايع از فقاهت ذكرى به ميان نياورده و در شرط بودن ذكورت و حريت ابراز ترديد نموده است. صاحب جواهر با استناد به اطلاق فتاوى و جبران قصور زن و برده با عدالت و شناخت مصالح و آشنايى با احكام شرعى، شرط نبودن ذكورت و حريت را قوىتر دانسته است. «٢» حاكم مىتواند متعدد باشد، امّا درصورتى حكم آنان نافذ است كه بر حكم اتفاقنظر داشته باشند. اگر يكى از آنان بميرد، حكم ديگر حاكمان معتبر نيست، مگر دو طرف بر حكم صادره اتفاق كنند. همچنين اگر بر حاكم معينى توافق كنند و حاكم پيش از انشاى حكم بميرد، ديگرى نمىتواند حكم كند، مگر بر آن توافق كنند. در صورت تعدد حاكم جايز است كه هر يك استقلال رأى هم داشته باشند، بهشرط آنكه درصورت اختلاف احكام، مسلمانان حق انتخاب يكى از احكام را داشته باشند. موافقت با حكم دو نفر يا بيشتر كه يكى از آنان كافر است، جايز نيست. همچنين براى دو طرف جايز نيست كه به