از آنچه از اوستا نقل شد، نكات ذيل استفاده مى‌شود:
يك- مطالعه گاتها نشان مى‌دهد كه زرتشت- همچون ديگر پيامبران الهى- سرِ سازش با حاكمان ستمگر نداشته و با تمام توش و توان خويش با آنان مبارزه مى‌كرده است. او نه تنها پيروانش را به صراحت از پيروى انسانهاى تبهكار و ويرانگر خانمان و روستا و سرزمين نهى مى‌كند، بلكه آنان را به دفاع مسلحانه فرا مى‌خواند. زرتشت، ستيز در مقابل ستيز را- كه همان دفاع مشروع است- روا و جايز مى‌داند و دستاورد پيكار با ستمگران را رهنمون شدن آدميان به راه نيك و درست برمى‌شمارد.
دو- به رغم اعتقاد زرتشت به دفاع مشروع، شرايط و مقتضيات زمان امكان دفاع مسلحانه را از او دريغ مى‌كند. از همين روست كه از ستم فرمانروايان دروغ آيين، اندكىِ ياران و نبود رادمردان شكيب و آگاه، به درگاه الهى شكوه مى‌كند.
سه- از ديدگاه پيشوايان آيين زرتشت، صلح و آشتى امرى ستوده و آرمانى برجسته است، چه اينكه امنيت راهها و آسايش مردم را درپى خواهد داشت. از همين روست كه فرمانروايى را مى‌ستايند كه خواهان صلح و آشتى براى كشور باشد.
چهار- در آيين زرتشت، جنگ امرى نامطلوب و ناپسند است. آرزوى رخت بربستن جنگ و كنار گذاشته شدن جنگ‌افزار گواه اين سخن است، امّا پيكارى كه زرتشتيان از آن نبايد روى برتابند، پيكار با دشمن متجاوز و مهاجم است. ايزدان (نيروهاى غيبى) آنان را در چنين پيكارى يارى مى‌دهند.
اعتبار اوستا افزون بر ابهام در تاريخ ظهور زرتشت و زادگاه او- هرچند وجود چنين شخصى در تاريخ و اينكه جاى نشر دعوت او در خاور ايران زمين بوده است، قطعى مى‌نمايد-، زمان و چگونگى تدوين اوستا نيز چندان روشن نيست و در اين باره، اقوال گوناگونى ابراز شده است. بنا بر روايات زرتشتى، گشتاسب «١» دستور داد تا دبيران آنچه را زرتشت مى‌گويد، بنويسند و آنان‌