علت اينك قوانين و مقررات جنگ و صلح در اسلام ٢٨٦ ٣. رسيدگى به فرزندان و بازماندگان شهيدان ص : ٢٨٦ ه كشته در راه خدا را شهيد ناميده‌اند وجوهى به شرح ذيل گفته شده است:
ملائكه او را مشاهده مى‌كنند؛ خداوند و ملائكه شاهد و گواه او هستند براى بهشت؛ در روز قيامت به‌وسيله شهدا بر امّتهاى پيشين استشهاد (اتمام حجّت) مى‌شود؛ هنگام كشته شدن به روى زمين (شهادت) «١» مى‌افتد؛ در نزد خداوند حىّ و حاضر است؛ مُلك و ملكوت خدا را مشاهده مى‌كند؛ ارواح شهدا در وادى‌السلام حاضر مى‌شوند. «٢» هرچند مفهوم شهيد در فرهنگ اسلامى بسيار گسترده است و هركسى را كه در راه خدا و دفاع از عقيده حق كشته شود، شامل مى‌گردد، اما در اصطلاح فقهى عبارت است از كسى كه در جبهه جنگ در زير پرچم پيامبر يا امام معصوم يا نائب خاصّ يا نائب عام او يا در جهاد حقّى- مثل جهاد دفاعى كه حضور امام يا نائب او شرط نيست- كشته شود. «٣» ٢. شهيدان نظامى‌ به كسانى كه در جبهه جنگ حاضر شده و رو در رو با دشمن به شهادت برسند، شهيدان نظامى «٤» اطلاق مى‌كنيم و در اين جهت فرقى ميان كوچك و بزرگ و حتّى زن و مرد نيست، يعنى اگر بچّه‌اى كه هنوز به سنّ بلوغ نرسيده، در جبهه جنگ حاضر و كشته شود، شهيد محسوب مى‌شود يا اگر زن هم به صورت اتّفاقى- در آنجايى كه وظيفه جنگ ندارد- و يا براى انجام وظيفه مثل جنگ دفاعى- در جايى كه به وجود زنان نياز باشد- در جبهه حضور پيدا كند و كشته شود، شهيد محسوب مى‌گردد. «٥» منظور از جبهه جنگ، اعمّ از همه انواع جهاد است، يعنى كشته در راه خدا، چه در جهاد ابتدايى با كفّار و مشركان و چه در جنگ دفاعى و چه در جنگ با بغات، شهيد به شمار مى‌آيد. «٦»