قوانين و مقررات جنگ و صلح در اسلام
 
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص

قوانين و مقررات جنگ و صلح در اسلام - تقی زاده اکبری، علی - الصفحة ١٥٩

مطلبى كه امروزه با توجه به تحوّل جنگها و پيشرفت و پيچيدگى سلاح و تجهيزات نظامى و هزينه هنگفت آنها جلب توجه مى‌كند، اين است كه تهيه سلاح و تجهيزات در توان و اختيار افراد نيست و حكومتها و دولتها هزينه سلاح و تجهيزات مورد نياز و نيز نفقه خانواده نظاميان را تأمين مى‌كنند. اينك اين پرسش مطرح است: در زمانى كه عرف بر اين نيست كه افراد خود، هزينه تهيه سلاح و مركب و نفقه خانواده خويش را بپردازند، آيا همچنان شرط توانايى مالى به قوّت خود باقى است يا ديگر موضوعيّت ندارد؟ به نظر مى‌رسد كه اين مسئله داراى صورى مختلف است. گاه حكومت اسلامى توان تهيه سلاح و ديگر تجهيزات مورد نياز را دارد و نفقه مجاهدان و خانواده آنان را مى‌پردازد. در اين صورت، شرط توانايى مالى منتفى است و واجدين شرايط ديگر، از اين لحاظ عذرى در ترك جهاد ندارند. فرض دوم اين است كه نه حكومت و نه مردم، توان تهيه تمامى يا بخشى از سلاح و تجهيزات لازم را براى جهاد ندارند. در اين صورت، از آنجايى كه «قدرت و تمكن»- كه در شرايط وجوب بدان پرداختيم- منتفى است، اساساً جهاد واجب نيست تا نوبت به بحث در باره توانايى مالى مجاهدان برسد. فرض سوم اين است كه حكومت به تنهايى از عهده تأمين هزينه‌هاى جهاد ابتدايى برنمى‌آيد، ولى با كمك مردم مى‌تواند اين هزينه‌ها را تأمين كند. در اين فرض، بى‌گمان بر كسانى كه توانايى مالى ندارند، جهاد واجب نيست، مگر اينكه حكومت هزينه‌هاى آنان را تأمين كند، امّا كسانى كه توانايى مالى دارند، اگر ديگر شرايط مجاهدان را دارا باشند، جهاد بر آنان واجب است و بايد سلاح و تجهيزات خود را تهيه كنند يا هزينه آن را بپردازند.
پرسش ديگر اين است كه آيا در جهاد ابتدايى حكومت اسلامى مى‌تواند مردم را به پرداخت كسرى هزينه جنگ وادارد؟ برخى فقيهان معتقدند كه امت اسلامى مكلف به جهاد ابتدايى است، چه داراى حكومت و دولت باشد و چه نباشد. البته در صورتى كه مسلمانان داراى دولت باشند، تهيه سلاح و تجهيزات و تأمين هزينه‌هاى جنگ برعهده دولت و در غير اين صورت برعهده امّت است. در صورت نخست نيز اگر دولت نتواند تمامى هزينه جنگ و جهاد ابتدايى را از منابع درآمد خود بپردازد، بر امت است كه كمبود هزينه را تأمين كند و حتى‌