قوانين و مقررات جنگ و صلح در اسلام - تقی زاده اکبری، علی - الصفحة ١٦٢
در اين است كه اگر شمار مجاهدان كافى، و جهاد واجب كفايى باشد، آيا اذن والدين شرط است يا تنها، بازداشتن آنان موجب جايز نبودن رفتن به جهاد است. در پاسخ به اين پرسش، چند قول مطرح است:
يك- والدين حق دارند فرزندان را از رفتن به جهاد بازدارند، امّا رفتن به جهاد، نيازمند به اذن آنان نيست. بنابراين، از نظر معتقدين به اين قول، مانع نشدن والدين شرط وجوب و جواز است، بدين معنا كه اگر والدين مانع رفتن فرزند نشوند، رفتن به جهاد هم واجب است و هم جايز، امّا اگر ممانعت كنند، نه واجب است و نه جايز. «١» دو- نه تنها والدين حقّ ممانعت دارند، بلكه فرزندان بايد براى جهاد از والدين اذن بگيرند. «٢» بر اساس اين قول، اذن والدين شرط وجوب و جواز جهاد ابتدايى است.
سه- اگر والدين به كمك فرزندان يا نفقه آنان نيازمند باشند، رفتن به جهاد بر آنان واجب نيست. «٣» چهار- تنها درصورتى رفتن به جهاد جايز نيست كه موجب اذيت و آزار پدر و مادر گردد. «٤» در باره قول نخست احتمال قوى مىرود كه مراد آنان از ممانعت والدين، موردى است كه رفتن فرزندان به جهاد باعث به سختى افتادن والدين شود نه مطلق ممانعت، كه در اين صورت با قول چهارم يكى است. شاهد اين احتمال آن است كه دليل اصلى مطلق ممانعت مىتواند اين باشد كه اطاعت از والدين واجب است، امّا دليلى معتبر بر اينكه اطاعت از همه اوامر و نواهى آنان واجب است، در دست نيست. «٥» قول دوم يعنى شرط بودن اذن پدر و مادر دليلى معتبر ندارد. مستند اين قول، روايتى است كه داراى سندى مخدوش است و به اعتقاد برخى از لحاظ دلالت نيز قاصر است. «٦» افزون بر روايت، علّامه حلّى در منتهىالمطلب ادعاى