قوانين و مقررات جنگ و صلح در اسلام - تقی زاده اکبری، علی - الصفحة ٢٨٣
آنها را مشغول نسازد. اين نكته از توصيههاى امير مؤمنان به مالك اشتر استفاده مىشود. به كلمات آن حضرت بعداً اشاره خواهد شد.
٣. مفقودان يكى از آثار احتمالى جنگ بخصوص در عصر حاضر مفقود شدن رزمندگان است كه چند صورت پيدا مىكند:
يك- شهادت رزمنده مسلم باشد، ولى جسد او پيدا نشود؛ دو- شهادتش معلوم نبوده و احتمال اسير شدنش در دست دشمن باشد؛ سه- هيچ اطلاعى از وضع او در ميان نباشد.
در صورت اوّل اگر دلائل قطعى بر شهادتش باشد، حكم شهيد بر او جارى شده و از نظر مسائل ارث و جدا شدن همسر همانند ديگر شهيدان برخورد مىشود.
در صورت دوم و سوم تا هنگامى كه شهادتش ثابت نگردد، اموال او تقسيم نمىشود، امّا اگر كسانى واجب النّفقه او باشند مثل همسر و فرزندان، ولىّ او و اگر ولى نداشته باشد حاكم شرع نفقه افراد مذكور را از مال او پرداخت مىكند. حكم همسر او نيز اين است كه اگر ولىّ مفقود يا شخص ديگرى هزينه زندگى او را پرداخت مىكند بايد صبر كند تا مفقود برگردد يا وفات و شهادت او ثابت شود و اگر كسى هزينه زندگى او را تأمين نكرد باز مىتواند صبر كند يا اينكه به حاكم شرع مراجعه نمايد. حاكم از هنگام مراجعه، چهار سال به او مهلت مىدهد و به جستوجو در باره مفقود مىپردازد. اگر در اين مدت خبرى از زنده بودن يا درگذشت او به دست آمد طبق آن عمل مىشود، يعنى اگر معلوم شد زنده است بايد صبر كند و اگر معلوم شد از دنيا رفته و يا به شهادت رسيده عدّه وفات نگه مىدارد و بعد از آن آزاد است. اگر چهار سال گذشت و هيچ خبر از او به دست نيامد، حاكم شرع دستور مىدهد كه ولىّ مفقود همسر او را طلاق دهد و يا اينكه حاكم خود طلاق مىدهد و بنا بر مشهور بعد از طلاق عدّه وفات نگه مىدارد «١» كه مدّت آن چهار ماه و ده روز است.