دو- آيات صلح با آيات مطلق جنگ كاملًا سازگارند و نيازى به جمع نيست، زيرا آيات مطلق جنگ بر آيات مقيّد حمل مى‌گردند و آيات مقيّد بر علّيّت حرابت و عدوان دلالت دارند. مفاد آيات صلح اين است كه هرگاه دشمنان از جنگ و ستم دست بردارند و خواهان صلح شوند، بايد به نداى صلح‌طلبى آنان پاسخ مثبت داد. بر اين اساس، آيات صلح كاملًا نظريه اصالت صلح را تأييد مى‌كند. صلح دائم از اين نظرگاه مشروع است.
سه- آيات صلح- به‌معناى اعم- دو دسته‌اند؛ دسته‌اى به صلح مصطلح (عقد پيمان صلح پس از جنگ) اختصاص دارد و دسته‌اى به روابط مودّت‌آميز. دسته نخست ناظر بر روابط حاكميّت اسلام با حاكميّت كفر و شرك است و دسته دوم ناظر بر روابط مسلمانان با غير مسلمانان و نيز روابط حاكميّت اسلام با آنان. بر اساس اين تقسيم‌بندى، از آنجايى كه اسلام حاكميّت كفر و شرك را محترم نمى‌شمارد و حاكميّت را از آنِ خود مى‌داند، صلح دائم و هميشگى را ميان حاكميّت اسلام و حاكميّت كفر و شرك برنمى‌تابد و- در صورت مصلحت يا ضرورت- تنها به صلح موقت قناعت مى‌ورزد، امّا چون براى انسانها حقّ حيات و انتخاب قائل است، روابط مسلمانان- خواه حاكميّت و خواه افراد مردم مسلمان- را با كافران و مشركانى كه ستم‌پيشه نيستند، بر همزيستى مسالمت‌آميز رقم مى‌زند. آيه «وَ إنْ جَنَحُوا لِلسَّلْمِ فَاجْنَحْ لَها» را مى‌توان از دسته نخست آيات صلح و آيه «لا يَنْهاكم اللّه عن الذين لم يقاتلوكم فى الدّين و لم يخرجوكم من دياركم أن تبرّوهم و تقسطوا اليهم ...» را مى‌توان از دسته دوم آيات صلح به‌شمار آورد. قرينه‌هايى از اين دو آيه بر اين تقسيم‌بندى وجود دارد. در آيه نخست، سخن از «سلم» به‌معناى صلح مى‌رود و مخاطب، پيامبر اكرم (ص) است كه تصميم‌گيرى در باره صلح با دشمنان با آن حضرت است، اما در آيه دوم، سخن از مودّت و عدالت‌ورزى است و مخاطب، همه مسلمانان‌اند. اگر اين تقسيم‌بندى را بپذيريم، راه حلّ جمع آيات مطلق جهاد و اين آيات بدين صورت است كه دسته نخست آيات، ناظر بر حالت ثانويه در روابط حاكميّت اسلام و حاكميّت كفر است، و آيات مطلق جنگ، ناظر بر حالت اوّليّه، ولى دسته دوم آيات، ناظر بر حالت اوّليّه در روابط حاكميّت اسلام با غير مسلمانان يا روابط مسلمانان با آنان است. بنابراين، در روابط حاكميّت اسلام با حاكميّت كفر، اصل‌