قوانين و مقررات جنگ و صلح در اسلام - تقی زاده اکبری، علی - الصفحة ١٧٤
مَا آتَاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَما نَهَاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا آنچه را فرستاده [او] به شما داد، آن را بگيريد و از آنچه شما را بازداشت، بازايستيد.
به گفته علامه طباطبايى (ره) اگر از سياق آيه- كه در باره فىء و تقسيم آن است- چشمپوشى كنيم، اين بخش از آيه عام است و هر آنچه را پيامبر (ص) از امر و نهى آورده، شامل مىشود. «١» با اين بيان، بر مسلمانان لازم است كه تمامى اوامر و نواهى پيامبر (ص) ازجمله احكام جهاد را- خواه در كتاب آمده باشد يا در سنت- رعايت كنند.
همچنين به آيه ٤ سوره صف مىتوان اينگونه استناد كرد: خداوند در اين آيه بيان مىكند كه مجاهدانى را كه در راه او همچون بنايى ريخته شده از سرب (مرصوص) مىجنگند، دوست مىدارد، يعنى مجاهدان بايد با دشمن اينگونه بجنگند. بىترديد لازمه اينگونه جنگيدن، رعايت نظم و انضباط است، زيرا بدون نظم و انضباط، هيچگاه بنيان مرصوص پديد نمىآيد. افزون بر اين، واژه «صفّاً» نيز- كه مصدر و به معناى قرار دادن چيزى در خط صاف است و در اينجا در معناى اسم فاعل يعنى «صافّ» به كار رفته است «٢»- بر برخى مصاديق نظم و انضباط يعنى سامان داشتن ظاهرى و مرتب و منظم بودن دلالت دارد. دراين صورت، معناى آيه اين است كه خداوند كسانى را دوست دارد كه در راه او مىجنگند، درحالى كه به صف ايستادهاند. «٣» مؤيد احتمال يادشده اين است كه پيامبر (ص) پيش از آغاز نبرد با دشمن، به صفآرايى مىپرداخت وصفهاى مسلمانان را منظم مىساخت. در جنگ بدر، يكى از مجاهدان بهنام سوّاد بن غزيّه اندكى جلوتر از صف ايستاده بود. پيامبر با چوبى كه در دست داشت، آرام بر شكم او زد و فرمود: «در صف راست بايست اى سوّاد». «٤» در برخى فرامين امام على (ع) به سپاهيانش نيز به سخنانى برمىخوريم كه از آنها لزوم سامان داشتن ظاهرى و مرتب و منظم بودن استفاده مىشود. براى نمونه، حضرت در سفارشى به نيروهاى عازم نبرد فرموده است: