دو- آموزش و تعليم: اسلام طلب علم را براى همه تكليف و وظيفه مى‌داند «١» و هيچ محدوديت زمانى «٢» و مكانى «٣» براى آن در نظر نگرفته است و از دست دادن فرصت را موجب اندوه معرفى مى‌كند. «٤» شرايط اسارت با همه كمبودها و مشكلات طاقت فرساى آن فرصتى است جهت يادگيرى و ياد دادن. «٥» سه- تبليغ دين: اولياى الهى از هر فرصتى براى انجام وظيفه خود و تبليغ دين الهى سود مى‌جويند. حضرت يوسف (ع) در زندان دشمن به مبارزه با شرك پرداخته، آيين توحيد را تبليغ مى‌كند. آن حضرت از فرصت به دست آمده در باره تعبير خواب كه توجه ديگران را جلب كرد، نخست مسئله توحيد را مطرح مى‌كند:
... انّى‌ تَرَكْتُ مِلَّةَ قَوْمٍ لايُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ هُمْ بِالْاخِرَةِ هُمْ كافِرُونَ ... يا صاحِبَىِ السِّجْنِ ءَارْبابٌ مُتَفَرِّقُونَ خَيْرٌ امِ اللَّهُ الْواحِدُ الْقَهَّارُ ... انِ الْحُكْمُ الّا لِلَّهِ امَرَ الّا تَعْبُدُوا الّا ايَّاهُ ذلِكَ الدّينُ الْقَيِّمُ ... «٦» ... من آيين گروهى را كه به خداى يكتا ايمان ندارند و آخرت را منكرند، رها كرده‌ام ... اى دو يار زندان آيا خدايان پراكنده بهترند يا خداى يگانه مقتدر ... فرمانروايى خاص خداست، دستور داده است كه جز او را نپرستيد، دين قوى اين است.