قوانين و مقررات جنگ و صلح در اسلام - تقی زاده اکبری، علی - الصفحة ٦٣
شجاعانه در بستر پيامبر اكرم (ص) خوابيد تا حضرت به سلامت راه مدينه در پيش گيرد و هجرت تاريخساز خود را انجام دهد.
ظلم و ستم كه در همه اين سالهاى پرمشقّت، اساس اقدامات قريش عليه مسلمانان بود و پس از هجرت پيامبر اكرم (ص) و مسلمانان به مدينه همچنان ادامه يافت، علت تشريع جنگ در اسلام است. اين ستم پيش از هجرت نيز وجود داشت، ولى به دليل مساعد نبودن شرايط و نبود توان لازم، زمينه تشريع نيافت و وظيفه مسلمانان، صبر و مقاومت بود. «١» قرآن كريم در آيه ٣٩ سوره مباركه حج، مورد ظلم قرار گرفتن مسلمانان را علت تشريع جنگ و اذن قتال در اسلام دانسته است:
أُذِنَ لِلَّذِينَ يُقاتَلوُنَ بِأَنَّهم ظُلِمُوا وَ إِنَّ اللَّهَ عَلى نَصْرِهِمْ لَقَديرٌ به كسانى كه جنگ بر آنان تحميل شده، اجازه جهاد داده شده، چرا كه مورد ستم قرار گرفتهاند و خدا بر يارى آنان تواناست.
علّامه طباطبايى در ذيل اين آيه مىنويسد: «از ظاهر سياق آيه استفاده مىشود كه مراد از «أُذِنَ»، انشاى اذن است نه اخبار از اذن سابق، و اين همان اذن در قتال است. قرائت رايج عبارت «يقاتَلون» به فتح «تاء» و به صورت مجهول، به اين معنا است كه مشركان اراده جنگ با مسلمانان را داشتند و جنگ را آغاز نمودند و حرف «با» در عبارت «بأنّهم ظلموا» براى سبب است، يعنى چون مسلمانان مورد ظلم قرار گرفتند به آنان اذن قتال داده شد». «٢» مطلب دوم: برخى مستشرقان هدف دين را تنها دعوت به پرستش خداوند و گرايش به ارزشها و خوبيها با روشهاى مسالمتآميز مىدانند. از همين رو، بر وجود قانون جنگ در اسلام خرده مىگيرند و آن را با هدف دين ناسازگار مىپندارند. آنان معتقدند كه انبياى گذشته، تنها، به هدايت انسانها مىپرداختند و هيچگاه به جنگ متوسل نمىشدند. «٣»