قوانين و مقررات جنگ و صلح در اسلام - تقی زاده اکبری، علی - الصفحة ٨٣
براندازى نظام اسلامى و تصرف سرزمينهاى اسلامى، اسلام را در معرض خطر قرار دهد، وظيفه همه مسلمانان است كه با تمام قدرت به مقابله برخيزند.
٢- ٢- ٢. حفاظت از جان، ناموس و مال مسلمانان: دفاع از جان، ناموس و مال، گاه به صورت فردى است مانند دفاع شخص در برابر فرد يا افرادى كه قصد جانش كردهاند يا قصد ربودن اموال يا تعرض به ناموسش را دارند، و گاه به صورت جمعى است، يعنى مسلمانان در برابر دشمنى كه به جنگ عليه آنان برخاسته است، از جان، ناموس و اموال خويش به دفاع مىپردازند. از نظر اسلام، هر دو نوعِ فردى و جمعى دفاع، مشروع است، ولى فقيهان بحث دفاع فردى را در «كتاب حدود» مطرح كردهاند و دفاع جمعى را در «كتاب جهاد». نويسنده جواهر الكلام در اين باره مىگويد: «جنگ با كسانى كه به مسلمانان حمله كردهاند، اگر چه دفاع است، ولى به جهاد ملحق است. همچنين است جنگ با شورشيان داخلى براى پذيرفتن حق؛ حتى ابتدايى آن تا چه رسد به دفاعى آن، امّا دفاع در برابر كسى كه قصد دارد نفس محترمى را بكشد يا مالش را بربايد و يا كسان او را به اسارت درآورد، از جهاد اصطلاحى نيست، بلكه دفاع است و به همين دليل، فقيهان آن را در كتاب حدود ذكر كردهاند». «١» بنابراين، آنچه در بحث قوانين و مقررات جنگ مطرح مىشود، دفاع جمعى است، امّا در عين حال مىتوان با ادلّهاى كه بر مشروعيّت دفاع شخصى دلالت دارد، بر مشروعيّت دفاع جمعى نيز استدلال كرد، زيرا در صورت مشروعيّت دفاع شخصى، دفاع جمعى به طريق اولى مشروع خواهد بود.
چنان كه گذشت، دفاع در برابر تجاوز دشمن، به حكم عقل واجب است. افزون بر دليل عقلى، ادلّه نقلى ذيل نيز بر وجوب دفاع دلالت دارد:
يك- آيات:
وَ قاتِلُوا فى سبيل اللَّهِ الَّذِينَ يُقَاتِلونَكُمْ (بقره: ١٩٠)
و در راه خدا، با كسانى كه با شما مىجنگند، بجنگيد.
وَ قاتِلُوا الْمُشْرِكِينَ كآفَّةً كَما يُقَاتِلونَكُمْ كافَّةً (توبه: ٣٦)