دفاع كردن است و تفاوتى نيست كه حق، از آنِ يك فرد باشد، به يك ملت تعلّق داشته باشد و يا به همه انسانها مربوط شود، بلكه به اعتقاد استاد مطهرى، دفاع از حقوق انسانى، مقدس‌تر و ارزشمندتر است. ايشان آزادى را يكى از حقوق انسانى مى‌داند و مى‌گويد: «مثلًا آزادى را از مقدسات بشرى به حساب مى‌آورند. آزادى مربوط به يك فرد و يك ملت نيست. حالا اگر آزادى در جايى مورد تهاجم قرار گرفت، امّا نه آزادى من و نه آزادى ملت من، بلكه در يك گوشه‌اى از گوشه‌هاى دنيا آزادى كه جزء حقوق عمومى همه انسانها است مورد تهاجم قرار گرفته، آيا دفاع كردن از اين حقّ انسانيت به‌عنوان دفاع از حق انسانيت مشروع است يا نه؟ اگر مشروع است پس منحصر به آن فردى كه آزادى او مورد تهاجم قرار گرفته نيست، افراد ديگر و ملتهاى ديگر نيز مى‌توانند، بلكه بايد به كمك آزادى بشتابند و به جنگ سلب آزادى و اختناق بروند. در اينجا چى جواب مى‌دهيد؟ گمان نمى‌كنم كسى ترديد بكند كه مقدّس‌ترين اقسام جهادها و مقدّس‌ترين اقسام جنگها، جنگى است كه به‌عنوان دفاع از حقوق انسانيّت صورت گرفته باشد». «١» از ديگر نمونه‌هاى دفاع از حقوق انسانى، دفاع از ارزشهاى معنوى و انسانى جامعه است.
اگر عدّه‌اى به دليل مورد تهديد قرار گرفتن ارزشهاى معنوى و انسانى و منكر شدن معروف و معروف شدن منكر، به‌عنوان امر به معروف و نهى از منكر قيام كنند، از حق شخصى و ملّى خود دفاع نكرده‌اند، بلكه براى حقّ معنوى كه به همه انسانها تعلّق دارد، به دفاع برخاسته‌اند. «٢» در اينكه «توحيد» از حقوق انسانى است يا شخصى، ميان صاحب‌نظران اختلاف است.
برخى معتقدند كه توحيد جنبه شخصى دارد و عده‌اى بر اين باورند كه از حقوق انسانى است و علّامه طباطبايى آن را مهم‌ترين حق انسانى و دفاع از آن را حق مشروع فطرى دانسته است. «٣» استاد مطهرى، به نتيجه‌اى كه بر اين اختلاف نظر مترتّب است، چنين اشاره مى‌كند: «كسانى كه توحيد را جزء حقوق شخصى و حداكثر حقوق ملّى مى‌دانند، مى‌گويند اين كار (مبارزه با