فرتوت را در طواف خانه كعبه، بر گرده آنها سوار كند. حضرت امير (ع) گفت: رسول خدا (ص) فرمود: «كريمان قوم را گرامى بداريد، هر چند با شما مخالف باشند». اين پارسيان، حكيم و كريم هستند و تسليم ما شده‌اند و نسبت به اسلام رغبت نشان داده‌اند، پس من حق خود و حق بنى‌هاشم را در راه خدا آزاد كردم. مهاجر و انصار گفتند: ما هم حق خود را به تو بخشيديم اى برادر رسول خدا. اميرالمؤمنين فرمود: خدايا شاهد باش كه ايشان بخشيدند و من قبول كردم و آزاد نمودم. عمر گفت: علىّ بن ابى طالب پيشدستى كرد و عزم مرا در باره عجمها در هم شكست. «١» موارد ديگرى نيز از اين نحوه برخورد حضرت على (ص) در تاريخ نقل شده كه به برخى اشاره خواهيم كرد.
هفت- نحوه برخورد با اسراى مجروح: از توصيه‌هاى مكرّر در باره مراعات حال اسيران كه از پيشوايان معصوم بيان شده و نيز از اينكه احسان كردن به اسير، حق واجب تلقّى شده است، نحوه برخورد با اسراى مجروح روشن مى‌شود، زيرا نياز بيشترى به مراعات و احسان دارند. از اين رو، در صورت مجروح يا مريض بودن اسير كه نيازمند معالجه باشد، بايد در حد امكان كوشش نمود و امكان معالجه را فراهم كرد، چنان كه اميرمؤمنان (ع) دستور داد تا چهل نفر از خوارج را كه مجروح شده بودند، به كوفه آورده، مداوا كنند. سپس به ايشان فرمود: «به هر جا كه مى‌خواهيد برويد». «٢» همچنين در نقل ديگرى آمده است كه آن حضرت چهار صد تن از خوارج را كه در جنگ نهروان مجروح شده و رمقى در تن داشتند، به قبايلشان واگذار كرد؛ «٣» شايد به اين جهت كه امكان مداوا نبوده و خويشان مجروحان بهتر مى‌توانستند آنها را معالجه كنند.
٢- ٣- ١. حقوق سبايا: سبايا علاوه بر داشتن حقوقى كه براى اسرا (مردان جنگى) بيان كرديم، حقوق ديگرى نيز دارند كه اسلام از روى عطوفت و مهربانى براى ايشان در نظر گرفته است:
يك- جدا نكردن مادر از فرزند: از روايات متعدّد و نيز از سيره رسول خدا (ص) استفاده مى‌شود كه جدا كردن فرزند از مادر- كه هر دو اسير شده باشند- جايز نيست. اگر فروخته‌