قوانين و مقررات جنگ و صلح در اسلام - تقی زاده اکبری، علی - الصفحة ٢٥٦
باشند و در رفتار با اسرا، دستورات اسلام را مراعات كنند، بهترين روش براى راهنمايى اسرا اجرا شده است.
شش قوانين و مقررات جنگ و صلح در اسلام ٢٦٦ ٣. اسارت نيروى خودى ص : ٢٦٥ - احترام به كريمان: افرادى كه به اسارت درمىآيند، همه داراى يك موقعيت و شأن اجتماعىنيستند، بلكه از مراتب مختلفى برخوردارند، از اين رو، بايد نحوه برخورد با اسير با شخصيت اجتماعى وى در جامعهاش مناسب باشد، بهطورى كه اگر مراعات نشود، حقى از او ضايع شده و از كرامتش كاسته مىگردد و زحمت و زجرى است بر او. مراعات اين حق در واقع نوعى احسان و ارفاق است كه پيشوايان معصوم ما به آن سفارش كردهاند. در سيره پيامبر (ص) و امير مؤمنان (ع) نيز موارد متعددى وجود دارد كه با كريمان برخورد شايسته موقعيت ايشان را داشتهاند كه در زير به نمونههايى اشاره مىكنيم:
- عطوفت پيامبر (ص) نسبت به دختر حاتم: دختر حاتم طايى را در ميان اسيران قبيله «طىّ» به مدينه آورده، و در محلى نزديك درب مسجد جاى دادند. دختر حاتم كه زنى نيكروى و خوشسخن بود، هنگام عبور رسول خدا به پا خاست و گفت: سايه پدر از سرم رفت و نانآورم متوارى شد، به من منّت گذار، خداوند به تو منّت گذارد. آن حضرت پرسيد:
«سرپرست تو كيست؟» گفت: عدىّ بن حاتم. پيامبر فرمود: «همان كه از خدا و رسول گريخته است!» سپس هنگامى كه گروهى از قبيله قُضاعه به مدينه آمده بود، پيامبر لباسى به دختر حاتم بخشيد و خرج راه و مركبى در اختيارش گذاشت و او را به همراه آن قبيله به شام اعزام كرد. «١» در نقل ديگرى اين گونه آمده است كه مسلمانان مردان را يك طرف و زنان و بچهها را طرف ديگر جمع كردند و از خاندان حاتم، خواهر عدىّ و چند دختربچه را اسير كردند و آنها را جداگانه نگهداشتند. در ميان راه غنايم و اسيران را تقسيم كردند و خمس غنايم را جدا كردند، امّا اسيران خاندان حاتم را تقسيم نكردند و آنها را به مدينه آوردند و خواهر عدىّ در خانه «رَمَلَه» دختر حارث نگهدارى مىشد. «٢» - دفاع اميرمؤمنان از اسيران ايرانى: هنگامى كه اسيران پارس (ايرانى) را به مدينه آوردند، عمر تصميم گرفت زنها را بفروشد و مردان را برده عرب گرداند و افراد مريض، ناتوان و پير