قوانين و مقررات جنگ و صلح در اسلام - تقی زاده اکبری، علی - الصفحة ٢٥٠
اين دو دليل و برخى دلايل ديگر كه در اين زمينه اقامه شده، از نظر فقهى شرايط حجيّت قطعى را ندارند. از اين رو، مقتضاى احتياط آن است كه در باره اينگونه اسيران كه اسلام را مىپذيرند، به همان مورد «منّ» اكتفا شود و «استرقاق» و «فداء» در باره ايشان اجرا نگردد. «١» سه- اگر اسيرى كه بعد از حصول پيروزى و پايان جنگ دستگير شده، مسلمان شود، حكم تخيير بين احكام سه گانه در باره او منتفى نمىشود، يعنى امام و حاكم مسلمين مخيّر است كه او را بدون عوض آزاد كند يا فديه بگيرد و او را آزاد نمايد، يا به عنوان برده در اختيار مسلمانان قرار دهد. «٢» اين حكم با نظر اكثريت قريب به اتفاق علماى شيعه مطابقت دارد.
در «مجمع البيان» و «فقه القرآن» در باره اسيرى كه اسلام بياورد، چه در بحبوحه جنگ و چه بعد از پايان آن، چنين آوردهاند:
فَانْ اسْلَمُوا فِى الْحالَيْنِ سَقَطَ جَميعُ ذلِكَ وَ كانَ حُكْمُهُمْ حُكْمَ الْمُسْلِمينَ «٣» اگر اسرا مسلمان شوند، چه در صورت اول و چه در صورت دوم، همه احكامى كه در مورد اسيران است از ايشان ساقط مىشود و در جرگه مسلمانان درمىآيند.
شيخ طوسى نيز در مبسوط از برخى نقل كرده كه در صورت اسلام اسير، استرقاق ساقط مىشود، زيرا عقيل بعد از اسارت [و بعد از پايان جنگ] مسلمان شد و رسول خدا از او فديه گرفت و استرقاق نكرد، ولى خود، قول مشهور را برگزيده است. «٤» ٢- ١. حكم سبايا (زنان و كودكان)
زنان و كودكان كفّار كه به اسارت درمىآيند، چه در حال جنگ اسير شده باشند و چه بعد از آن، كشته نمىشوند. نقل شده است كه رسول خدا (ص) از كشتن زنان و فرزندان نهى مىفرمود و وقتى آنها را اسير مىكرد، استرقاق مىنمود. «٥» سبايا همين كه اسير شده و به تسلط