عمرو كه در بدر اسير شده بود، در ميانه راه (در محلّى بين سُقيا و مَلَل) فرار كرد. رسول خدا (ص) و مسلمانها به تعقيب او پرداختند. پيامبر فرمود: «هر كس او را يافت، بكشد». از اتّفاق خود آن حضرت وى را يافت، ليكن او را نكشت، بلكه دستور داد تا رسيدن به مدينه دستهايش را به گردنش ببندند. «١» چون اين نقل تاريخى از نظر فقه نمى‌تواند دليل باشد و نيز احتمال دارد اسراى بدر احكام مخصوصى داشته‌اند كه شامل ديگر اسرا نشود، از اين رو، احتياط، دستگير كردن دوباره اسير است، نه كشتن او، مگر اينكه دستگير كردن ميسر نشود و خوف اين باشد كه به دشمن بپيوندد كه در اين صورت كشتن او جايز است. «٢» فرع چهارم- اسلام آوردن اسير: مسلمان شدن اسير ممكن است در يكى از سه حال قبل از دستگيرى، بعد از دستگيرى در بحبوحه جنگ، و بعد از دستگيرى در پايان جنگ اتفاق بيفتد.
در اينجا احكام سه قسم ياد شده را به ترتيب بيان مى‌كنيم:
يك- اگر دشمن كافر قبل از اينكه اسير شود و مسلمانان بر او تسلط پيدا كنند مسلمان شود، كشتن، برده گرفتن، فديه گرفتن و مبادله او جايز نيست. در اين حكم فرق نمى‌كند كه كافر در حال امنيّت ايمان بياورد يا در حالى كه در محاصره قرار گرفته است يا حتّى هنگام نزديك بودن پيروزى مسلمانان. اين حكم اجماعى بوده و در ميان فقها كسى بر خلاف آن نظر نداده است و دليل آن، آيه و روايت زير است:
يا ايُّهَا الَّذينَ آمَنُوا اذا ضَرَبْتُمْ فى‌ سَبيلِ اللَّهِ فَتَبَيَّنُوا وَ لا تَقُولُوا لِمَنْ الْقى‌ الَيْكُمُ السَّلامَ لَسْتَ مُؤْمِناً (نساء: ٩٤)
اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد، هنگامى كه در راه خدا گام مى‌زنيد [و به سفرى براى جهاد مى‌رويد] تحقيق كنيد و به كسى كه اظهار صلح و اسلام مى‌كند، نگوييد: مسلمان نيستى.
رسول خدا (ص) فرمود:
امِرْتُ انْ اقاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لا الهَ الَّا اللَّهُ فَاذا قالُوها عَصَمُوا مِنّى‌ دِماءَهُمْ وَ امْوالَهُمْ «٣» من مأمور شده‌ام با مردم بجنگم تا [به توحيد اقرار كنند و] لا اله الا اللَّه بگويند، و هنگامى كه اين كلمه را گفتند، جانها و اموالشان را از [شمشير] من محافظت كرده‌اند.