آنها محافظت شود تا مبادا از فرصت استفاده كرده، ضربه كارى وارد سازند يا فرار نمايند.
٢- ١- ١. سرانجام اسرا: پس از بيان حكم اسير گرفتن در مراحل مختلف جنگ، اينك به بحث در باره سرانجام اسرايى مى‌پردازيم كه رزمندگان اسلام طبق دستور قرآن، از كشتن آنها پرهيز كرده و به اسارت درآورده‌اند. گفتنى است همان گونه كه در اين بحث ثابت خواهد شد، سرانجام اسرا در حكومت اسلامى كه بر اساس قانون قرآن است، در مقايسه با ديگر حكومتها و آيينها بهترين و انسانى‌ترين سرانجام است.
يك- آزادى به همراه منت (منّ): يكى از صورتهايى كه براى آينده اسرا متصوّر است، اين است كه بدون قيد و شرط آزاد شوند. آيه شريفه «فَشُدُّوا الْوَثاقَ فَامَّا مَنّاً بَعْدُ وَ امَّا فِداءً»، نخست منّت گذاشتن و آزاد كردن را مطرح مى‌كند، چنان كه در روايات نيز همين حكم بيان شده است. امام صادق (ع) فرمود:
اذا وَضَعَتِ الْحَرْبُ اوْزارَها وَ اثْخِنَ اهْلُها فَكُلُّ اسيرٍ اخِذَ عَلى‌ تِلْكَ الْحالِ فَكانَ فى‌ ايْديهِمْ وَالْامامُ فيهِ بِالْخِيارِ انْ شاءَ مَنَّ عَلَيْهِمْ فَارْسَلَهُمْ وَ ... «١» هنگامى كه كارزار به پايان آمد و مردان جنگ از كار بازماندند. هر اسيرى كه در اين حال دستگير شده و در اختيار مسلمانان قرار گيرد، امام در مورد او مختار است؛ اگر خواست منّت بگذارد و آزاد كند و در تاريخ اسلام و سيره رسول خدا (ص) نيز به موارد بسيارى برمى‌خوريم كه آن حضرت اسيران جنگى را بدون دريافت فديه يا هر عوض ديگرى آزاد نموده است كه به چند مورد آن اشاره مى‌كنيم:
- آزادى اهل مكّه: پيامبر (ص) بعد از فتح مكّه و پيروزى كامل بر قريش، ضمن خطبه زيبا و جاودان خود خطاب به اهل مكّه فرمود: اذْهَبُوا فَانْتُمُ الطُّلَقاءُ «٢» ، يعنى برويد كه شما آزاديد. اين در حالى بود كه اهل مكّه و مشركان قريش چه در دوران اقامت رسول خدا (ص) در مكّه و چه بعد از هجرت از هيچ اذيّت و اقدامى بر ضد آن حضرت و مسلمانان كوتاهى نكردند.