١- ١- ١. چگونگى تقسيم غنايم: هرگونه تصرف در غنايم، پيش از تقسيم جايز نيست، خواه به نحو سرقت باشد كه به آن غُلُول مى‌گويند «١» و پيامبر (ص) از آن نهى كرده است، «٢» خواه به نحو فروش يا بخشش. برخى گفته‌اند كه فروش يا بخشش به‌اندازه‌اى كه مجاهد در آن شى‌ء فروخته يا بخشش شده سهم دارد، صحيح است، «٣» اما پيش از اين گفته شد كه غنايم به مجرد به‌دست آمدن، به تملك مجاهدان درنمى‌آيد. از اين‌رو، مجاهدان نمى‌توانند در آنها تصرف كنند. البته مجاهدان مى‌توانند در چيزهايى كه استفاده از آنها ضرورت دارد- مانند غذا و دارو- به اندازه رفع نياز تصرف كنند نه بيش از آن، بدون اينكه ضامن باشند. ملاك اندازه رفع نياز، عرف است. «٤» دليل جواز اين‌گونه تصرف، روايتى است از پيامبر (ص) كه در فرازى از آن آمده است: «چهارپايان حلال گوشت را پى نكنيد، مگر ناچار باشيد از گوشت آنها تناول كنيد». «٥» مجاهدان همچنين به هنگام اضطرار مى‌توانند در جنگ از سلاحهاى كفار استفاده كنند، اما پس از پايان جنگ بايد آنها را جزو غنايم قرار دهند. «٦» امام و ولى امر مسلمانان پيش از تقسيم غنايم در مواردى بايد و در مواردى مى‌تواند اموالى را از غنايم خارج كند كه عبارت‌اند از:
يك- جعائل: جعائل پاداشهايى است كه امام براى انجام كارهاى خاصى در نظر گرفته و اعلام كرده است؛ براى مثال، هركس راه مخفى اين قلعه را بيابد و نشان دهد، فلان مقدار پاداش اوست. «٧» شخص انجام‌دهنده مستحق پاداش است. دو- سَلَب: سلب عبارت است از سلاح و تجهيزات انفرادى و لوازم شخصى‌اى كه كافران حربى به همراه دارند. سلاح و تجهيزات و لوازم شخصى‌اى كه همراه آنان نيست، از غنايم‌