دست دارند. به سخن ديگر، اموال يادشده به اعتبار منصب و شخصيت حقوقى اين بزرگواران- نه شخصيت حقيقى‌شان- به آنها تعلق دارد و در مصالح اسلام و مسلمانان مصرف مى‌شود. «١» انفال در قرآن گستره بيشترى دارد و غنايم را نيز شامل مى‌شود. بيشتر مفسران برآن‌اند كه آيه نخست سوره انفال (يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْانْفال) در باره غنايم جنگ بدر نازل شده است. «٢» علامه طباطبايى معتقد است كه اولًا، اين آيه اختصاص به غنايم جنگ بدر ندارد و مطلق غنايم را در بر مى‌گيرد، ثانياً، هرچند مجاهدان از حكم غنايم جنگى سؤال كردند، اما خداى متعال حكم همه انفال ازجمله غنايم جنگى را بيان نمود. از همين رو، وى الف و لام در الانفال نخست را براى عهد و الف و لام در الانفال دوم (قُلِ الْانْفالُ لِلَّهِ وَ الرَّسُولِ) را براى جنس يا استغراق مى‌داند. «٣» بنابراين، انفال در لسان قرآن اعم از غنيمت و فى‌ء است. در ادامه خواهد آمد كه آيه خمس- كه متضمن حكم غنايم است- با آيه نخست سوره انفال- كه متضمن حكم همه انفال است- تعارضى ندارد.
غرض از بيان تفاوت غنايم جنگى با فى‌ء و انفال، روشن شدن دو مطلب بود؛ نخست اينكه گستره مفهومى واژگان فى‌ء و انفال در قرآن و روايات و فقه متفاوت است و اين دو در فقه جامه اصطلاح بر تن كرده‌اند. دوم اينكه در اصطلاح فقهى- كه ما در اين كتاب با آن سر و كار داريم- فى‌ء و برخى انفال مانند صفايا و قطايع و غنايم به دست آمده بدون اذن امام، حكم غنايم جنگى را ندارند. البته اين مسئله مطرح شده كه اگر با لشكركشى مسلمانان، كفار از روى ترس فرار كنند، اموال برجاى گذاشته شده فى‌ء است يا غنيمت؟ علامه حلّى در تذكره- برخلاف شافعى كه اين اموال را فى‌ء مى‌داند و شيخ طوسى آن را قول قوى‌تر شمرده- اموال يادشده را غنيمت دانسته است. «٤» ١. غنيمت در جنگ با كافران حربى‌ غنايم به‌دست آمده در جنگ با كافران حربى سه قسم‌اند. از اين سه قسم، حكم سبايا (زنان و كودكان) در فصل بعد و حكم دو قسم ديگر يعنى اموال منقول و اموال غيرمنقول در اينجا بيان خواهد شد.