قوانين و مقررات جنگ و صلح در اسلام - تقی زاده اکبری، علی - الصفحة ٢٠٨
همچنين فريب با گفتار گاه به قصد تفرقهافكنى ميان دشمنان متحد است، چنانكه پيامبر (ص) در جنگ خندق، نُعيم بن مسعود را- كه تازه مسلمان شده بود و مشركان و يهوديان از مسلمان شدن او بىخبر بودند- با اين بيان كه جنگ، فريب است، براى ايجاد تفرقه ميان يهوديان و مشركان گسيل داشت و او با گفتن اخبار نادرست به اين مهم دست يافت. «١» سرانجام، فريب گفتارى ممكن است براى تشجيع نيروهاى خودى باشد. براى مثال، از عدىّ بن حاتم روايت شده كه «على (ع) در جنگ صفين با صداى بلند- بهگونهاى كه يارانش بشنوند- فرمود: به خدا سوگند، معاويه و يارانش را خواهم كشت. آنگاه در پايان آهسته فرمود: ان شاءاللّه. عدىّ مىگويد: من نزديك حضرت بودم و پرسيدم: اى امير مؤمنان، بر آنچه فرمودى سوگند خوردى، آنگاه استثنا كردى، چرا؟ حضرت فرمود: جنگ، فريب است و من در نزد مسلمانان دروغگو نيستم، با اين كار خواستم يارانم را بر ضد شاميان ترغيب كنم تا سست نشوند و به آنان هجوم آورند». «٢» در فريب رفتارى، دشمن با عمل و رفتار نيروهاى خودى به اشتباه مىافتد و فريب مىخورد. فريب رفتارى گاه به قصد غافلگير كردن دشمن انجام مىشود. براى مثال، پيامبر (ص) در غزوه بنى لِحْيان وانمود كرد كه مىخواهد به شام برود تا بتواند دشمن را غافلگير كند. «٣» ارعاب دشمن يكى ديگر از اهداف فريب رفتارى است. براى مثال، پيامبر (ص) در غزوه حمراء الاسد براى زياد نشان دادن مسلمانان و ترساندن قريش، به ياران خود فرمان داد كه در روز هيزم جمع كنند و شب هنگام در پانصد نقطه آتش برافروزند تا از دوردست ديده شود. «٤» ٣. كسب اطلاعات از اقدامات مشروع در جنگ، كسب اطلاعات و اخبار از دشمن، چه كفار و چه بغات است. در