به سخن ديگر، درصورتى بر مسلمانان پايدارى در ميدان نبرد واجب و فرار حرام است كه تعداد نفرات دشمن دو برابر يا كمتر باشند. مستند اين حكم، آيه ٦٧ سوره انفال و روايتى از امام صادق (ع) است. در اين آيه آمده است: «... اگر از [ميان‌] شما يكصدتن شكيبا باشند بر دويست تن پيروز گردند، و اگر از شما هزار تن باشند، به توفيق الهى بر دو هزار تن غلبه كنند، و خدا با شكيبايان است». همچنين در روايت يادشده، آمده است: «هركس در جنگ با انبوه دشمن از مقابل دو نفر بگريزد، فرارى محسوب مى‌شود، و هركس در جنگ از مقابل سه نفر بگريزد، فرارى نيست». «١» در اين حالت اين بحث نيز مطرح است كه آيا افزون بر وجوب پايدارى، جواز آن نيز منتفى است؟ به سخن ديگر، آيا در صورت بيش از دو برابر بودن كافران، پايدارى مسلمانان جايز است؟ در پاسخ به اين پرسش دو فرض متصور است؛ نخست اينكه مسلمانان ظن و گمان پيروزى بر كافران- به تعبير برخى از فقها- يا سلامت خود را- به تعبير برخى ديگر- داشته باشند. به گفته اين فقيهان، پايدارى مسلمانان در اين فرض، مشروع، «٢» بلكه مستحب «٣» است. فرض دوم اين است كه مسلمانان پيروزى كافران يا كشته شدن خود را محتمل بدانند.
وجوب انصراف از جنگ و پايدارى نكردن، مشروع بودن پايدارى، «٤» و استحباب انصراف از جنگ، «٥» اقوالى است كه در اين فرض مطرح شده است.
بيان سه نكته در باره حالت نخست استثنا از حكم وجوب پايدارى و حرمت فرار، مهم و ضرورى مى‌نمايد:
نكته نخست: بسيارى از فقيهان از مستندات حكم حالت نخست يعنى آيه ٦٧ سوره انفال و روايت امام صادق (ع) استفاده كرده‌اند كه حكم وجوب ثبات و حرمت فرار در مقابل دو برابر يا كمتر، به هنگام كثرت مسلمانان (نبرد گروهى و دسته‌جمعى مسلمانان با كافران) معتبر است. از اين‌رو، پايدارى يك مسلمان در برابر دو كافر را واجب نداسته‌اند؛ هرچند از برخى، وجوب نيز نقل شده است. «٦» البته گاه جنگ به شكل نامنظم و پارتيزانى و طولانى‌مدت است.