پاسخ: اوّلًا، اين روايات از حيث سند معتبر نيستند. ثانياً، دليل ممانعت پيامبر (ص) از شركت اين دسته در جهاد معلوم نيست؛ ممكن است دليل آن، ناتوانى آنان بوده است. «١» ٢- ٣. حرّيت‌ بيشتر فقيهان حرّيت را از شرايط وجوب جهاد ابتدايى دانسته‌اند. بنابراين، از نظر آنان، جهاد ابتدايى بر عبد واجب نيست، امّا ابن جنيد اسكافى حرّيت را جزو شرايط ذكر نكرده است.
معتقدان به اشتراط حرّيت، به چند دليل استناد كرده‌اند:
دليل اوّل: سيره پيامبر (ص) بر اين بوده كه با احرار بر اسلام و جهاد و با بردگان تنها بر اسلام بيعت مى‌گرفته است. «٢» دليل دوم: بر اساس آيه ٩١ سوره توبه، جهاد بركسانى كه وسيله‌اى براى انفاق در راه جهاد ندارند، واجب نيست. بردگان، به دليل اينكه مالك چيزى نمى‌شوند، جزو اين گروه‌اند.
بنابراين، جهاد بر آنان واجب نيست. «٣» برخى با استناد به همين آيه، از آن رو جهاد را بر بردگان واجب نمى‌دانند كه معتقدند بردگان از ضعيفان‌اند، زيرا بدون اذن موالى قادر بر انجام كارى نيستند و طبق اين آيه، جهاد بر ضعيفان واجب نيست. «٤» دليل سوم: اجماع منقول كه مؤلف كتاب رياض المسائل بدان استناد جسته است. «٥» مخالفان اشتراط حرّيت، به هر سه دليل فوق پاسخ گفته‌اند. «٦» امّا اينكه آيا حرّيت، شرط