شده‌اند. بديهى است كه انجام هر عملى كه ترك آن موجب عذاب اليم شود، واجب است.
همچنين پيامبر (ص) فرمود:
إِذا إِسْتَنْفَرْتُمْ فَانفِرُوا «١» هرگاه براى جهاد فراخوانده شديد، به جنگ برويد.
در حكم فراخواندن امام عادل آن است كه به وجود برخى از افراد به دليل تخصص و كارايى ويژه در جنگ نياز باشد. بنابراين، حضور اين افراد در جهاد ابتدايى واجب عينى است؛ هر چند امام آنان را فراخوانى نكرده باشد. «٢» دو- دو لشكر اسلام و كفر در برابر يكديگر صف‌آرايى كنند. در اين حال، بر مسلمانانى كه در ميدان نبرد حاضرند، جهاد ابتدايى واجب عينى است، «٣» زيرا به دلالت برخى آيات جهاد، به هنگام رويارويى با دشمن، ثبات و پايدارى واجب، و پشت كردن به دشمن حرام است. «٤» سه- شخص يا اشخاصى به‌وسيله نذر، عهد و يا قسم، جهاد را بر خود واجب كرده باشد. «٥» مطلب دوم: بسيارى از فقيهان اهل سنت و برخى از فقيهان شيعه، جهاد ابتدايى را در صورت فراهم آمدن شرايط، دست كم يك بار در سال واجب دانسته «٦» و به ادلّه ذيل استناد جسته‌اند:
يك- آيه فإِذا انْسَلَخَ الأَشْهُرُ الْحُرُمُ فَاقْتُلُوا الْمُشْرِكينَ حَيْثُ وَجَدْتُمُوهُمْ ... «٧» : در اين آيه شريفه، وجوب جهاد با مشركان بر پايان يافتن ماههاى حرام مشروط است، بدين معنا كه هر سال پس از سپرى شدن ماههاى حرام، جهاد واجب مى‌گردد. به سخن ديگر، حكم وجوب جهاد در اين آيه شريفه، به صورت قضيّه حقيقيّه است، يعنى هرگاه موضوع آن در خارج تحقّق يابد، حكم آن نيز تحقّق مى‌يابد و چون در هر سال، موضوع [: انقضاى ماههاى حرام‌] تحقّق‌