لا يَسْتَوى القاعِدونَ مِنَ المُؤمِنينَ غَيْرُ أُولِى الضَّرَرِ وَالُمجاهِدُونَ فى‌ سَبيلِ اللَّهِ بأَمْوالِهِمْ وَ أَنْفُسِهِمْ ... و كُلّاً وَعَدَ اللّه الْحُسْنى‌ ... «١» وَ ما كانَ المُؤمِنونَ لِيَنْفِرُوا كافَّةً ... «٢» در آيه نخست، به مؤمنان خانه‌نشين- كه بدون بيمارى جهاد را ترك مى‌كنند- وعده پاداش نيك داده شده است. اگر جهاد واجب عينى بود، اين افراد بى‌گناه شناخته نمى‌شدند و به آنان وعده نيك داده نمى‌شد. در آيه دوم، از مؤمنان خواسته شده است تا همگى به جهاد نروند. اگر جهاد واجب عينى بود، از رفتن همگان به جهاد نهى نمى‌شد.
برخى فقيهان افزون بر آيات مذكور، به سيره پيامبر اكرم (ص) نيز استناد كرده‌اند؛ با اين بيان كه حضرت در سريه‌ها، گروهى از مسلمانان- نه همگان- را به جنگ اعزام مى‌كرد و خود و ديگر اصحاب در مدينه مى‌ماندند. «٣» هر چند جهاد ابتدايى واجب كفايى است، ولى در سه صورت واجب عينى است:
يك- امام عادل، حضور شخص، اشخاص و يا همه مكلفان را در جهاد ضرورى بداند و آنان را فراخواند. «٤» آيات ذيل را مى‌توان بر اين حكم دليل گرفت:
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ما لَكُمْ إِذا قيلَ لَكُمُ انْفِرُوا فى‌ سَبيلِ اللَّهِ اثَّاقَلْتُمْ إِلَى الْأَرْضِ ... «٥» إِلّا تَنْفِروا يُعَذِّبْكُمْ عَذَاباً أليماً ... «٦» در آيه نخست، ترك جهاد در صورت فرا خواندن پيامبر (ص) سرزنش شده است و در آيه دوم، ترك كنندگان جهاد در صورت فراخوانى و اجابت نكردن، به عذاب اليم تهديد