قوانين و مقررات جنگ و صلح در اسلام - تقی زاده اکبری، علی - الصفحة ١٠٠
در پاسخ به اين استدلال گفتهاند: اوّلًا، اين روايت از نظر سند معتبر نيست. ثانياً، احتمال مىرود كه ناظر به جهاد دفاعى باشد نه ابتدايى، زيرا باب مفاعله- كه در روايت به كار رفته است- جز با دو طرف تحقّق نمىيابد. بنابراين، معلوم مىشود كه طرف ديگر با مسلمانان سر جنگ دارد و جنگ پيامبر (ص) در پاسخ به جنگى است كه طرف ديگر آغاز كرده است. با اين احتمال، استدلال به اين روايت براى اثبات علّيّت كفر، خدشهدار و باطل است. «١» روايت دوم: اقْتُلُوا شُيُوخَ الْمُشْرِكينَ وَاسْتَبْقُوا شَرْخَهُمْ «٢» استدلال: فرمان پيامبر (ص) مبنى بر كشتن پيرمردان مشرك و باقى نگهداشتن خردسالان، دليل آن است كه كفر علت كشتن آنان است.
پاسخ: اوّلًا، سند روايت ضعيف است. ثانياً، واژه «شيخ» به معناى پيرمرد فرتوت نيست كه قدرت بر جنگيدن نداشته باشد، بلكه به معناى كسى است كه پا به سن گذاشته و آثار پيرى در چهرهاش ظاهر شده است. بنابراين، مراد از شيخ در روايت، مرد مسنّى است كه قدرت جنگيدن يا رهبرى و فرماندهى جنگ را داراست. در روايات، از پيرمردى كه قدرت جنگيدن ندارد، به «شيخ فانى» تعبير شده است. «٣» تا كنون ادلّه اصالت جنگ به همراه پاسخ معتقدان اصالت صلح آورده شد. اينك به بيان نظريه اصالت صلح مىپردازيم.
اصالت صلح نظريه اصالت صلح نسبت به نظريه اصالت جنگ از طرفدارانى كمتر برخوردار است. هر چند برخى فقيهان معاصر به صراحت از علّيّت حرابت سخن گفتهاند، «٤» امّا برخى پيشينيان نيز