مجموعه ورّام، آداب و اخلاق در اسلام ت تنبیه الخواطر - ورام بن ابی فراس - الصفحة ٣١ - احاديث و مواعظ متفرقه

و اخلف على عقبه في الغابرين و نحتسبه عندك يا ربّ العالمين (٧٣).» از امير مؤمنان (ع) نقل كرده‌اند كه پيامبر ٦ فرمود: «وقتى كه مردم به مستمندان خشم گيرند، و بازارهايشان را پر رونق سازند و يك ديگر را بر گرد آوردن پول آفرين گويند، خداوند آنان را به چهار بلا مبتلا سازد: به قحطى روزگار، ستم پادشاه، خيانت زمامداران حاكم، و هيبت دشمن (٧٤).» ابو درداء مى‌گويد: «در دوران زندگى‌تان به جستجوى خير باشيد و تا مى‌توانيد شاخص خير باشيد و خود را در معرض نسيم‌هاى رحمت حق قرار دهيد، زيرا خداوند اندوخته‌هايى از رحمت دارد كه نصيب آن بنده‌اى از بندگان مى‌شود كه خدا بخواهد، و من از خدا درخواست مى‌كنم كه آبرويم را حفظ كند و از ترس عذاب ايمن دارد.» ابراهيم بن ادهم به دوستش گفت: «آيا خانواده دارى؟» او گفت:

آرى. گفت: «بنا بر اين آنچه تو را از جانب داشتن خانواده، بيم مى‌دهد، بالاتر است از حالتى كه من دارم.» يكى از بزرگان مى‌گويد: «مردم در آغاز اين طور نبودند كه كسى به كس ديگر بگويد: چطور صبح كردى، و چگونه شام كردى؟ مگر اين كه تصميم داشت اگر طرف ناراحتى دارد، آن را برطرف سازد.» (٧٥) در تفسير آيه: وَ أَنْ عَسى‌ أَنْ يَكُونَ قَدِ اقْتَرَبَ أَجَلُهُمْ فَبِأَيِّ حَدِيثٍ بَعْدَهُ يُؤْمِنُونَ‌ (٧٦). آمده است: مقصود از «اجل» زمان مرگشان است، كه آنان را دعوت مى‌كند بر اين كه نسبت به دينشان دقيق باشند و نسبت به خويشتن كه پس از مرگ، در رهگذر آخرت چه مى‌شوند، تا در دنيا آنچه از افتخار و شرف، و عزّت مى‌جويند، با پارسايى و پرهيز همراه باشد.

و نيز در تفسير آيه: وَ اتَّقُوا فِتْنَةً لا تُصِيبَنَّ الَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْكُمْ خَاصَّةً (٧٧) از حسن، سدى، مجاهد، و ابن عباس، نقل شده است كه اين آيه در باره اهل جمل نازل شده است. قتاده مى‌گويد: زبير گفته است: اين آيه نازل شد، و هيچ كدام از