مجموعه ورّام، آداب و اخلاق در اسلام ت تنبیه الخواطر - ورام بن ابی فراس - الصفحة ٧٣ - آداب معاشرت

كرد، و يا تكيه داد، يا كارى كرد كه دليل كسالت او بود، هر كس نزد اوست از جا بلند شود، و حرفى را بازگو نكند، هر چند كه مدّتها طول بكشد! با دينداران همنشينى كنيد، هر چند كه در مرتبه آنان نباشيد، زيرا در مجالس ايشان سخن نامربوط نيست.

مردى وسط جمعيّت نشست و به حذيفه يمانى گفت: برادرت، فلان كس مرد، او گفت: و تو سزاوارتر بودى كه خدايت بميراند، من از رسول خدا شنيدم كه مى‌فرمود: كسى كه وسط جمعيّت بنشيند، از رحمت خدا بدور است. (٨) گشاده‌رويى نخستين پذيرايى مهمانان است، هر كس ستايش مردم را بخواهد، نه سرزنش و عيبجويى آنان را بايد با خوشرويى با ايشان برخورد كند.

جرير بن عبد اللَّه مى‌گويد: از زمانى كه من مسلمان شدم، هر وقت پيامبر مرا مى‌ديد، به چهره‌ام لبخند مى‌زد.

العتابى، مى‌گويد: كسى كه چهره‌اش گرفته باشد، در كار خير گرفته‌تر و بخيلتر خواهد بود.

از پيامبر خدا ٦ نقل كرده‌اند كه اگر كسى با آن بزرگوار مصافحه مى‌كرد، او دستش را رها نمى‌كرد، مگر اينكه طرف آغازكننده مصافحه رها كند. و هرگز كسى با او در مجلسى ننشست كه رسول خدا ٦ پيش از او بلند شود. (٩) به محمّد بن واسع گفتند: چطور داخل صبح شدى. گفت: صبح كردم در حالى كه مرگم نزديك، آرزويم دور و دراز و عملم بد بود.

گويند: هيچ قومى نبودند كه در انجمنى بنشينند، و از جابر خيزند پيش از آن كه از خداوند بهشت را تقاضا كنند و از آتش دوزخ به خدا پناه ببرند، مگر اينكه فرشتگان گفتند: بيچاره‌ها دو امر مهمّ را فراموش كرده‌اند.

هر كس قصد عزّت آخرت را دارد، پس بايد نشست وى با بيچارگان باشد.

از آن حضرت است: نبايد كسى از مسلمانان را كوچك شمارى، زيرا كوچك آنها نزد خدا بزرگ است. (١٠)