بطلبد، و هر گاه مثلا صفت توبه و پشيمانى را كسب كرد، آن را يادداشت كند، و سرگرم كسب ديگر صفات شود، و اين كارى است كه هر كسى كه از مقام والايى برخوردار است و دامن همّت بر كمر زده تا صفات نيك را تحصيل كند، بايد انجام دهد، امّا بيشتر مردمان شايسته- جز انگشت شمارى- لازم است كه در دفترشان، گناهان واضح، مانند خوردن مال شبهه ناك، زبان‌گشايى بر غيبت، سخن چينى، خودستايى، زياده روى در دشمنى با دشمنان و دوستى دوستان، چرب زبانى و چاپلوسى با مردم در باره ترك گفتن امر به معروف و نهى از منكر، را نيز يادداشت كنند، زيرا بيشتر كسانى كه خود را از صالحان برجسته مى‌شمارند، همواره از اين گناهان در اعضاى مختلف بدن بدور نيستند. و تا وقتى كه اعضاى بدن از گناهان پاك نگردد نمى‌تواند به آبادانى و پاكيزه‌گى دل بپردازد، بلكه در هر گروهى از مردم، نوعى از معصيت غلبه دارد، پس شايسته است كه بيشتر در صدد پاكسازى آن بوده و در باره آن بينديشند. خلاصه، سزاوار است آن كه رهرو راه صالحان است و مى‌خواهد در دنيا و آخرت بدان چه آنها دارند برسد، از دل خود حبّ جاه و مال، تعريف و تعظيم ديگران را بيرون كند، زيرا تخم نفاق همين‌هاست، و از اين روست كه پيامبر ٦ مى‌فرمايد: حب جاه و مال، در دل، نفاق را چنان مى‌روياند كه آب، گياه را (١٢). و باز مى‌فرمايد: هيچ گرگان درنده‌اى كه به گلّه‌ى گوسفندى بزنند، پر مفسده‌تر از حب جاه و مال در دين شخص مسلمان نيستند (١٣). و حب جاه و مال از دل بيرون نمى‌رود مگر با قناعت به روزى اندك، و طمع نبستن به مال مردم، پس سزاوار است شخص علاقمند به اين كار، انديشه در باره زواياى نهفته اين صفات را ترك نكند و در مورد راه خلاصى از آنها بينديشد، اين است روش پرهيزگاران صالح، امّا افرادى نظير ما بايد در باره آنچه كه باعث تقويت ايمانمان نسبت به روز قيامت شود بينديشيم، زيرا اگر گذشتگان صالح، ما را مى‌ديدند به طور قطع مى‌گفتند كه اينان به روز حساب ايمان ندارند! راستى اعمال ما، اعمال كسانى نيست كه به بهشت‌