مجموعه ورّام، آداب و اخلاق در اسلام ت تنبیه الخواطر - ورام بن ابی فراس - الصفحة ٣٧٦ - فضيلت تواضع

يا جايگاهى در نسب و دستش را باز گذاشته است، و او با داشتن جمال، پاكدامن و در مال و دارائيش مواسات كند، و با داشتن مقام، فروتن باشد، خداوند نام او را در ديوان خود از صاحبان اخلاص نويسد، هارون، قلم و كاغذى خواست و اين عبارات را با دست خود نوشت! سليمان بن داود (ع) صبح كه مى‌شد، چهره توانگران و اشراف را به دقت مى‌نگريست، تا وقتى كه به مستمندان مى‌رسيد، با آنها مى‌نشست، و مى‌گفت:

مستمندى از مستمندان.

مى‌گويند: بالاترين مقامى كه بنده نزد خدا دارد، همان مرتبه‌اى است كه در نزد خويش، خود را پايين‌تر از همه مى‌بيند، و پستترين مقام بنده نزد خدا آن است كه شخص خود را پيش خود بالاتر از همه مى‌پندارد.

يكى از بزرگان گويد: پارسايى بدون تواضع مانند درختى بى‌ميوه است.

ديگرى گويد: هر كس رياست طلب باشد، هرگز رستگار نمى‌شود.

و نيز گويند: زلزله و باد سرخى اتفاق افتاد، و ما نزد پيرمردى كه در بين ما بود رفتيم، گفتيم اى بنده خدا تو پيرمرد بزرگى هستى، پس از خداى متعال بخواه! [كه بلا را دفع كند] پيرمرد گريه كرد و گفت: كاش من باعث هلاكت شما نشده بودم! يكى از بزرگان گويد: هيچ بنده متواضع نمى‌شود مگر اينكه خود را بشناسد.

و نيز بزرگى مى‌گويد: تا وقتى كه بنده‌اى تصوّر مى‌كند ميان مردم بدتر از او وجود دارد، او متكبّر است، و فروتنى هر كسى به قدر معرفت او نسبت به پروردگارش و نسبت به خود اوست.

ديگرى گويد: تواضع در همه مردم خوب است، امّا در توانگران خوبتر است، و خودخواهى در همه مردم زشت است و در تنگدستان زشتتر است.

مى‌گويند: عزّتى نيست جز براى آن كه در برابر خدا خوار باشد و مقامى‌