مجموعه ورّام، آداب و اخلاق در اسلام ت تنبیه الخواطر - ورام بن ابی فراس - الصفحة ٣٧٥ - فضيلت تواضع

مردم به يك ديگر است.

از بزرگى پرسيدند: تواضع چيست؟ جواب داد كه تواضع آن است كه در مقابل حق خاضع بوده و از حق پيروى كنى هر چند كه از زبان كودكى آن را بشنوى.

گويند: بالاترين تواضع آن است كه در مقابل زير دست در جهت نعمت دنيوى فروتن باشى، به طورى كه به او بفهمانى از نظر دنيايت بر او فضيلتى ندارى، و خودت را بالاتر از بالا دست در جهت دنيوى بدانى، به نحوى كه بر او اعلام كنى كه از نظر دنيايش بر تو فضيلتى ندارد.

يكى از بزرگان گويد: هر كس را، مالى، يا جمالى و يا دانشى داده‌اند، و او به خاطر آنها تواضع نكند، روز قيامت، بار سنگينى براى او خواهد شد.

گويند: خداوند به عيسى (ع) وحى كرد: هر گاه نعمتى را به تو دادم، آن نعمت را با آرامش و وقار پذيرا باش تا كاملتر دهم.

گفته‌اند: هيچ نعمتى را خداوند در دنيا به بنده‌اى مرحمت نفرموده است كه به خاطر آن نعمت شكر خدا را بگويد، و براى خدا تواضع كند، مگر اينكه خداوند، مقام او را در دنيا بالا برده و در آخرت نيز مرتبه او را بالا ببرد، و هيچ نعمتى را خداوند در دنيا به بنده‌اى نداده است كه آن را سپاس نگويد و تواضع براى خدا نكند مگر اينكه خداوند او را از سود آن نعمت در دنيا باز دارد، و در قيامت، طبقاتى از آتش را به روى او باز كند تا او را اگر بخواهد عذاب كند و يا از او درگذرد.

به عبد الملك بن مروان گفتند: كدام شخص از همه بالاتر است؟ گفت:

آن كه موقع قدرت فروتن و با داشتن توانايى، پارسا باشد.

آورده‌اند كه يكى از بزرگان بر هارون الرشيد وارد شد، گفت: يا امير المؤمنين! تواضع با بزرگى براى تو مهمتر از خود بزرگى است، هارون گفت:

چه خوب گفتى! آنگاه گفت: يا امير المؤمنين كسى را كه خداوند زيبايى داده و