مجموعه ورّام، آداب و اخلاق در اسلام ت تنبیه الخواطر - ورام بن ابی فراس - الصفحة ٣٥٦ - جواز پنهان داشتن گناهان و كراهت مطلع ساختن مردم از آنها

پوشيده دارد، در آخرت نيز پنهان مى‌دارد، و اين اندوه، از نيروى ايمان سرچشمه مى‌گيرد.

ديگر آن كه بداند كه خداوند متعال آشكار كردن گناهان را نمى‌پسندد، و پنهان داشتن گناهان را دوست دارد، همان طورى كه پيامبر ٦ فرموده است:

هر كس از اين اعمال پليد مرتكب شود، بايد، با پوشش الهى پوشيده دارد (١)، به اين ترتيب كه كسى نافرمانى خدا را مرتكب شده، امّا دلش از محبت دوستان خدا خالى نيست. و اين خود نشأت گرفته از ايمان به ناراضى بودن خداوند بر فاش شدن گناهان است و دليل صدق آن ايمان، اين است كه خود نيز از آشكار كردن گناه ديگران ناراحت و افسرده مى‌شود. سوّم آن كه نمى‌خواهد مردم او را به خاطر گناه سرزنش كنند، از آن جهت كه نكوهش مردم او را افسرده كرده قلب و عقلش را از اطاعت خدا باز مى‌دارد، چون طبيعت آدمى از نكوهش ديگران آزرده مى‌شود و با عقل انسانى درگير شده و او را از اطاعت حق باز مى‌دارد، و به همين دليل است كه نبايد از ستايشى هم كه انسان را از ياد خدا باز مى‌دارد، و دل را فرا مى‌گيرد، و مانع ذكر مى‌شود، خوشحال بود و اين نيز، در صورتى كه دل به خاطر طاعت، به راستى خواهان فراغت باشد، دليل بر ايمان قوى است.

چهارم آن كه شرم و خجلت خود نوعى رنج است، سواى آن رنجى كه از مذمّت مردم، عارض مى‌شود، و آن خود خوى نيكى است كه از آغاز كودكى پيدا مى‌شود، از آن روزى كه پرتو عقل بر انسان مى‌تابد، و در نتيجه انسان از كارهاى زشت- در صورتى كه مشاهده كنند- شرم مى‌كند، و اين خوى پسنديده‌اى است. رسول خدا ٦ فرموده است: سراسر حيا و شرم خير و نيكى است (٢). و نيز فرموده است: حياء بخشى از ايمان است كه جز با نيكى فراهم نيايد (٣). و نيز مى‌فرمايد: خداوند آدم با حياى بردبار را دوست مى‌دارد (٤).

امّا آن كس كه كار خلاف مى‌كند و هيچ باكى هم ندارد كه خلافش براى مردم فاش شود، علاوه بر خلاف، پرده درى و وقاحت و بى‌شرمى را نيز در