مجموعه ورّام، آداب و اخلاق در اسلام ت تنبیه الخواطر - ورام بن ابی فراس - الصفحة ٣٢٤ - ايثار

عايشه مى‌گويد: پيامبر خدا هرگز سه روز پياپى سير نماند تا دنيا را وداع گفت در صورتى كه اگر مى‌خواست، مى‌توانست، اما ديگران را بر خود، مقدم مى‌داشت.

مهمانى براى پيامبر خدا ٦ رسيد، و خانواده‌اش چيزى در اختيار نداشتند، در آن ميان، مردى از انصار وارد شد، و طعامى به همراه آورد، و غذا را جلو مهمان گذاشت، پيامبر ٦ به همسرش فرمود تا چراغ را خاموش كند، و آن بزرگوار خود دست به طرف غذا مى‌برد به طورى كه گويا غذا مى‌خورد تا اينكه مهمان غذا بخورد، صبح كه شد، پيامبر ٦ فرمود: خداوند از عمل شما نسبت به مهمانتان در شگفت شده و آيه مباركه نازل شد: وَ يُؤْثِرُونَ عَلى‌ أَنْفُسِهِمْ وَ لَوْ كانَ بِهِمْ خَصاصَةٌ (٣).

پس سخاوت، صفتى از صفات خداست، و ايثار بالاترين درجه سخاوت است، و اين روش هميشگى پيامبر ٦ بوده است تا آنجا كه خداوند آن خلق شريف را بزرگ شمرده است: «و انّك لعلى خلق عظيم (٤)».

سهل بن عبد الله گويد: حضرت موسى عرض كرد: بار الها، مراتب حضرت محمد ٦ و امّتش را بر من بنمايان! فرمود: اى موسى تو توان آن مقامات را ندارى، امّا من يك درجه والاى از آن‌ها را بر تو مى‌نمايانم كه به خاطر همان مقام والا او را بر تو و بر جميع خلايق برترى داده‌ام، مى‌گويد؛ آنگاه ملكوت آسمان گشوده شد، حضرت موسى نگريست، و چيزى نمانده بود كه از شدت انوار و نزديكى آنها به درگاه حق، از پا درآيد، عرض كرد: بار خدايا، به چه وسيله او را به اين عظمت رساندى؟ فرمود: به دليل خلقى كه ويژه او ساخته‌ام، و آن ايثار است، اى موسى كسى از ايشان نزد من نيايد كه زمانى ايثار كرده باشد، مگر اينكه از محاسبه او شرم مى‌كنم و او را در هر جاى بهشت كه بخواهد، جا مى‌دهم.

نقل كرده‌اند كه عبد الله بن جعفر از شهر به قصد مزرعه‌اى كه داشت بيرون رفت، بين راه به نخلستان متعلق به گروهى رسيد و در آنجا غلام سياهى‌