مجموعه ورّام، آداب و اخلاق در اسلام ت تنبیه الخواطر - ورام بن ابی فراس - الصفحة ١٩١ - تهذيب اخلاق

تقويت اراده، و كم حرفى باعث سلامتى از آفات، و خوددارى از آزار ديگران باعث رسيدن به هدفهاست.

يكى از بزرگان گويد: بهشت جز با ترك لذتهاى دنيايى به دست نيايد.

همسر عزيز مصر به حضرت يوسف (ع)- پس از اينكه او مالك گنجهاى زمين شد- گفت: اى يوسف! حرص و شهوت، پادشاهان را برده مى‌سازد، و پايدارى و تقوا بردگان را پادشاه مى‌گرداند. خداى متعال فرموده است: إِنَّهُ مَنْ يَتَّقِ وَ يَصْبِرْ فَإِنَّ اللَّهَ لا يُضِيعُ أَجْرَ الْمُحْسِنِينَ. (٨) يعنى: «براستى كه هر كس پرهيزكار و بردبار باشد خداوند پاداش نيكوكاران را ضايع نمى‌كند.» يكى از بزرگان مى‌گفت: درود بر آب سرد در دنيا! شايد من در آخرت از آن محروم نباشم! مردى به عمر بن عبد العزيز گفت: چه وقت حرف بزنم؟ گفت: هر گاه كه خواستى خاموش باشى! گفت: چه وقت خاموش باشم؟

گفت: هر وقت مايلى حرف بزنى! امير المؤمنين (ع) فرمود: «هر كس مشتاق بهشت است، بايد خواسته‌هاى نفسانى را فراموش كند».

دور داشتن نفس از شهوات- تا وقتى كه از لذّت مباحات جلوگيرى نشود- غير ممكن است، زيرا نفس اگر از برخى مباحات جلوگيرى نشود، در محرّمات طمع مى‌كند، بنا بر اين هر كس مى‌خواهد از غيبت و پر حرفى زبانش را باز دارد، لازم است، جز در موارد ضرورى خاموش بماند و جز سخن حق سخن ديگرى نگويد، به اين ترتيب سكوت او نوعى عبادت و سخن او نيز عبادت خواهد بود، زيرا آن كه به حلال شهوت مى‌راند، همان به حرام نيز ميل پيدا مى‌كند، شهوت يك سنخ است. گاهى بر بنده‌اى واجب است نفس را از حرام باز دارد، حال اگر نفس را عادت ندهد كه به مقدار ضرورت از خواسته‌ها بسنده كند، شهوت بر او غلبه خواهد كرد، زيرا نفس از لذت دنيا خوشنود است و سخت متمايل به آن است، و به آن از