مجموعه ورّام، آداب و اخلاق در اسلام ت تنبیه الخواطر - ورام بن ابی فراس - الصفحة ١٣٥ - سرزنش ديگران

در خانه همسايگان ناتوان و خانواده‌هاى مستمند، حمل مى‌نمود آثار زخم و جراحت مشاهده كردند.

بعضى از بزرگان گفته‌اند: مى‌دانيد كه يك جنگجو وقتى كه قصد رفتن به جبهه جنگ را دارد، وسايل جنگ را فراهم مى‌آورد، خوب، حال اگر تمام عمرش را در راه فراهم آوردن وسايل جنگ به سر ببرد، كسى مى‌تواند بجنگد؟

براستى دانش وسيله عمل است پس اگر كسى تمام عمرش را در راه جمع آورى علم بگذراند، پس چه وقت عمل خواهد كرد؟ بعضى از بزرگان بودند كه از صبح زود به آبيارى و چرانيدن گوسفندان مى‌پرداختند، و در بين روز باغها و مزارع مردم را نگهدارى و جمع آورى مى‌كردند و شب به نماز مشغول مى‌شدند.

پيامبر ٦ مى‌فرمايد: «هر چه مى‌خواهيد بياموزيد، امّا اگر چيزى آموختيد، خداوند، تا عمل به آموخته‌تان نكنيد، هرگز تنها به علم و دانش سودى به شما نمى‌دهد، زيرا كه دانشمندان بر عمل و دقت همّت مى‌گمارند، امّا همّت نادان تنها به نقل و روايت محدود است.» (٢٥) حضرت عيسى (ع) فرمود: تا وقتى كه عمل نكنى به عملى كه مى‌آموزى فايده‌اى به حال تو ندارد، زيرا زيادى علم تا وقتى كه عمل نكنى چيزى جز نادانى بر تو نمى‌افزايد.

على (ع) مى‌فرمايد: «مردى حضور پيامبر خدا ٦ رسيد، عرض كرد:

چه چيز علّت نادانى را از من برطرف مى‌كند؟ پيامبر فرمود: دانش. عرض كرد:

پس علّت دانش را چه چيز از من مى‌زدايد؟ فرمود: عمل.» (٢٦) پيامبر ٦ فرمود: «انسان هوشيار آن كسى است كه نفس خود را خوار سازد، و براى پس از مرگ عمل كند و ناتوان آن انسانى است كه از هواى نفس پيروى كند، آنگاه از خدا آرزوى آمرزش و بخشش كند.» (٢٧) امير المؤمنين (ع) فرمود: «به پذيرفته شدن عمل بيشتر اهميّت دهيد تا خود