إرشاد القلوب ت سلگی - دیلمی، حسن بن محمد - الصفحة ٥١٣ - اعمال نيك كدامند؟

كسى شكوه نمى‌برند و دروغ نمى‌گويند و بر من خشم نمى‌گيرند، و به آنچه از دنياى ايشان فوت شده غمگين و محزون نمى‌گردند و به آنچه به ايشان رسيده خوشحال نمى‌شوند (و در آسايش و سختى يك نواختند).

اى احمد! دوستى با من، دوستى با فقراست، پس به ايشان نزديك شو و آنان را به خود نزديك كن و در مجالسشان حاضر شو، تا من به تو نزديك شوم، و از توانگران و مجالسشان دورى كن، زيرا فقرا دوستان منند.

اى احمد! لباسهاى فاخر و نرم را بر خود مپوش و خوراكهاى رنگارنگ را مخور و خوابگاه خود را نرم مكن، زيرا نفس جايگاه هر شرّ و دوست هر بدى است، تو او را به اطاعت خدا وامى‌دارى و نفس تو را به گناه او فرا مى‌خواند و در اطاعت خدا با تو مخالفت مى‌نمايد، و در آنچه خوش ندارى، اطاعتت مى‌كند و هنگامى كه سيرش كنى، سر به طغيان برمى‌دارد، و چون گرسنه بماند، شكايت مى‌كند، و چون محتاج شود، خشم مى‌گيرد و چون توانگر گردد، تكبّر مى‌نمايد و چون به مقامى برسد، مرا فراموش مى‌كند، و چون ايمن گردد، از (من) غافل مى‌گردد، او به شيطان نزديك است، و مثل آن، مثل شتر مرغ است،[١] بسيار مى‌خورد، و بار نمى‌برد و بسان خرزهره است، كه رنگى زيبا و طعمى تلخ دارد.

اى احمد! دنيا و اهل آن را دوست مدار و آخرت و اهل آن را دوست خود گير، پرسيد خدايا اهل دنيا و آخرت چه كسانى هستند؟

فرمود: اهل دنيا كسى است كه بسيار بخورد و بسيار بخندد و بسيار خشم گيرد و هر اندازه مال داشته باشد راضى نگردد، به كسى كه بدى كرده، عذر نمى‌خواهد، و كسى كه از او عذر بخواهد، نمى‌پذيرد هنگام طاعت و عبادت‌

[١]- علّامه شعرانى: نعامه يعنى شتر مرغ كه بسيار مى‌خورد ولى بار بسيار نمى‌برد.