إرشاد القلوب ت سلگی - دیلمی، حسن بن محمد - الصفحة ٤٢٨ - باب چهل و نهم رعايت ادب نسبت به خداى متعال

نازل شد، پيامبر فرمود: خداوند مرا به تمام صفات پسنديده ادب نمود.[١] بهترين افرادى كه ادب را نسبت به خدا مراعات كردند، انبيا و اوصياء و كسانى است كه رفتارشان شبيه آنها است و بالاتر از همه آنان پيغمبر اسلام ٦ بود كه خداوند در باره‌اش فرمود: تو داراى خلقى عظيم و بزرگ هستى.[٢] حضرت امير ٧ به فرزندش حسن ٧ وصيّت كرد كه: پسرم بهره و سهم خود را از ادب به طور شايسته برگير و دل را براى ادب آماده كن، زيرا دل بزرگتر از اين است كه پليدى در آن وارد گردد.

بدان كه هر گاه فقير شوى، ادب تو را بى‌نياز خواهد ساخت و مى‌توانى به راحتى زندگى كنى و اگر به شهرهاى غربت هم بروى دوست و همراه تو است فرزندم! ادب سبب ازدياد خرد[٣] و پاكى و زيركى قلب است و منشأ فضل و برترى و جوانمردى است.

بدان كه دوست واقعى براى كسى به واسطه مال و رياست پيدا نمى‌شود بلكه ادب است كه تكيه‌گاه مرد و دليل عقل و راهبر صفات پسنديده و اخلاق نيكوى اوست و هر كس فاقد ادب است، حيوانى بيش نيست.[٤] حضرت جواد ٧ مى‌فرمود: هر وقت دو نفر در يك جا اجتماع كنند، آن كس كه ادبش بيشتر است، نزد خدا برتر است، عرض شد: يا ابن رسول اللَّه، برترى آن را نزد مردم مى‌دانيم، ولى برترى آن نزد خدا چيست؟

[١]

ُ قال النبى ٦: ادّبنى ربّى بمكارم الاخلاق.

[٢] قلم/ ٥.

[٣] علّامه شعرانى: لقاح به كسر نطفه و به فتح عملى است كه در درخت خرما براى ثمر دادن صورت مى‌گيرد.

[٤]

ُ قال علىّ ٧: و ما الانسان لو لا الادب الّا بهيمة مهملة.