إرشاد القلوب ت سلگی - دیلمی، حسن بن محمد - الصفحة ٣١٦ - نتيجه گفتار

مى‌خواهد روزيش از جايى كه گمان ندارد برسد، بايد به خدا توكّل كند.[١] خداوند به داود ٧ وحى فرستاد كه هيچ بنده‌اى نيست كه از خلق من اميد خود را قطع كند و متوجّه من شود، مگر اينكه روزى او را مى‌رسانم، اگر چه همه اهل آسمان و زمين با او دشمن باشند و از در نيرنگ‌[٢] با او برآيند.[٣] حضرت امير ٧ فرمود: اى مردم، چيزى را كه ضمانت شده است (روزى) شما را به خود مشغول نكند و از واجبات باز بدارد، و توكّل‌كننده، يعنى كسى كه از ديگران درخواست نمى‌كند و درخواست ديگران را رد نمى‌نمايد و از ترس تهيدستى، چيزى را نگاه نمى‌دارد (مثلا در مواردى كه ديگران نياز دارند پس انداز نمى‌كند). سزاوار است كه انسان متوكّل، در مقابل خدا خود را مانند ميّت در دست، غسّال بداند، كه به هر طرف بخواهد او را مى‌گرداند، (و لب به اعتراض نمى‌گشايد) چنان كه پيامبر خدا ٦ مى‌فرمود: يكى از صفات مؤمن اين است كه به آنچه از سوى خدا برايش مى‌رسد، چه آسانيها و چه سختيها راضى و خشنود باشد، و اصولا خدا آنچه خير باشد، براى مؤمن پيش مى‌آورد.[٤]

نتيجه گفتار

پس حقيقت توجه اين است كه مؤمن در همه حالات، به سوى خدا چشم‌

[١]

ُ قال النبى ٦: من انقطع الى اللَّه كفاه اللَّه كلّ مؤنته و من انقطع الى الدّنيا وكّله اللَّه اليها و من اراد ان يرزقه اللَّه من حيث لا يحتسب فليتوكّل على اللَّه.

[٢] علّامه شعرانى: كسى كه به من تكيه كند راهى برايش قرار مى‌دهم، اگر چه همه اهل آسمان و زمين دشمن او باشند.

[٣]

ُ و اوحى اللَّه الى داود: ما من عبد يعتصم بى دون خلقى و تكيده اهل السّموات و الارض، الّا جعلت له مخرجا.

[٤]

ُ قال النبى ٦: لا يقضى اللَّه له قضاء الّا كان خيرا له.