إرشاد القلوب ت سلگی - دیلمی، حسن بن محمد - الصفحة ٣٣٤ - اقسام صبر

: و بشارت بده (اى پيامبر) كسانى را كه چون مصيبتى به ايشان مى‌رسد، گويند ما از خداييم و بازگشت همه به سوى اوست، ايشانند كه صلوات و رحمت پروردگار بر آنهاست و به سبب صبر هدايت يافتند.

و: سَلامٌ عَلَيْكُمْ بِما صَبَرْتُمْ فَنِعْمَ عُقْبَى الدَّارِ[١]: سلام و درود بر شما باد كه صبر پيشه كرديد، تا عاقبت نيكو يافتيد.

اقسام صبر

فرمود: صبر بر سه قسم است؛ صبر بر طاعت و صبر بر معصيت و صبر بر مصيبت.[٢] امير المؤمنين ٧ فرمود: صبر مانند شتر رام و راهوارى است كه صاحب خود را بر زمين نمى‌زند و صبر در مقابل مصيبتها، خود نوعى مصيبت بر دشمنان و نكوهش‌كنندگان است، و ترديدى وجود ندارد كه صابر پاداش آن را مى‌بيند و دشمنش منكوب مى‌گردد و از زيان داد و فرياد محفوظ مى‌ماند، مانند پاره كردن لباس و رساندن آسيب به بدن، زيرا كسى كه بر بلا صبر نكند، به سه چيز گرفتار مى‌شود: يعنى: تباهى پاداش و شماتت دشمنان و وارد كردن زيان.

خردمند بايد از مصيبتها پند بگيرد: پس اگر زيانى به مالش وارد شد؛ فكر كند كه اگر بر بدنش وارد مى‌شد؛ چه كار مى‌كرد، پس حالا كه بدنش سالم است، سپاس حقّ را به جاى آرد.

ديگر اينكه احوال كسانى را كه به مصيبتى بالاتر گرفتارند، در نظر بگيرد و شكر خدا را بجاى آورد.

بنده بايد هميشه خود را براى رسيدن بلاهاى بزرگ آماده كند، تا اگر بلايى‌

[١] رعد/ ٢٤

[٢]

ُ في الحديث: صبر على الطّاعة و صبر على المعصية و صبر على المصيبة.