إرشاد القلوب ت سلگی - دیلمی، حسن بن محمد - الصفحة ٢٨١ - لطف و رحمت وسيع خداوند
حسن ظنّ و اميدوارى به خدا و خوش رفتارى و آزار ندادن ديگران.[١] زيرا خداوند كسى را پس از توبه عذاب نمىكند، مگر به واسطه سوء ظن به خدا و عدم اميدوارى به او و بد اخلاقى با مردم و غيبت مؤمنان، و خداوند طبق گمان بنده نسبت به او عمل مىكند، چرا كه او كريم است و شرم دارد كه مخالف حسن ظنّ و اميدوارى بنده رفتار نمايد.
بنا بر اين گمان خود را نسبت به خدا، نيكو سازيد و به آنچه نزد اوست، رغبت جوييد، زيرا خودش مىفرمايد:
الظَّانِّينَ بِاللَّهِ ظَنَّ السَّوْءِ عَلَيْهِمْ دائِرَةُ السَّوْءِ وَ غَضِبَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ وَ لَعَنَهُمْ وَ أَعَدَّ لَهُمْ جَهَنَّمَ وَ ساءَتْ مَصِيراً[٢]: مردان و زنان منافق و مشرك را كه به خدا گمان بد مىبرند، مجازات كند (آرى) حوادث ناگوارى (كه براى مؤمنان انتظار مىكشند) تنها بر خودشان نازل مىشود! خداوند بر آنان غضب كرده و از رحمت خود دورشان ساخته و جهنم را براى آنان آماده كرده، و چه بد سرانجامى است! يكى از بزرگان دوستى داشت، پس از اينكه از دنيا رفت، او را در خواب ديد و از او پرسيد: خدا با تو چه كرد؟ گفت: به سبب حسن ظنّى كه نسبت به او داشتم مرا آمرزيد و گناهانم را محو كرد.
لطف و رحمت وسيع خداوند
نقل است كه يكى از مؤمنين همواره از خدا طلب مىكرد كه او را از
[١]
ُ قال الصادق ٧: و اللَّه ما اعطى مؤمن خير الدّنيا و الآخرة الّا بحسن الظّن باللَّه و رجائه له و حسن خلقه و الكف عن اعراض النّاس فانّ اللَّه تعالى لا يعذّب احدا بعد التّوبة و الاستغفار الّا بسوء ظنّه و تقصيره في رجائه و سوء خلقه و اغتيابه للمؤمنين.
[٢] فتح/ ٥.