إرشاد القلوب ت سلگی - دیلمی، حسن بن محمد - الصفحة ١٠٣ - شرح سخن پيامبر

طولانى است و هر چه به حساب آيد، به پايان مى‌رسد و قيامتى را كه منتظر آن هستيد، از راه مى‌رسد و دانا كسى است كه قدر خود را بشناسد[١] و براى نادانى انسان همين بس كه قدر خويش را نشناسد و دشمن‌ترين انسانها نزد خدا، بنده‌اى است كه خداوند او را به خود، واگذارده باشد و بدون دليل و راهنما حركت كند، و اگر به كار دنيا دعوت شود، عمل كند و اگر به كار آخرت فرا خوانده شود، سستى و تنبلى مى‌نمايد، گويا آنچه مربوط به دنيا است، بر او واجب و آنچه مربوط به آخرت است، و تأخير مى‌اندازد، از او ساقط است.[٢] اى مردم بدانيد زمانى فرا مى‌رسد كه: كسى از فتنه و فساد آن رهايى نمى‌يابد مگر مؤمنى خداپرست و بى‌نام و نشان كه اگر در ميان جمع حاضر شود، او را نشناسند و اگر غايب شود، كسى در صدد جستجويش برنيايد، چنين افرادى، چراغهاى راه هدايت و نشانه‌هاى راه درست، براى روندگان شبهاى تاريك‌اند و در ميان مردم تخم فتنه و فساد و سخن‌چينى نمى‌كارند و به نقل و پخش عيوب ديگران، سفيهانه و بيهوده نمى‌پردازند، خداوند درهاى رحمت خود را به روى آنان مى‌گشايد و خشمش را از آنان باز مى‌گرداند.

اى مردم به زودى زمانى فرا مى‌رسد، كه اسلام چون ظرف وارونه مى‌گردد و آنچه در آن است فرو مى‌ريزد،[٣] اى مردم خداوند متعال، به شما پناه داده،

[١] علّامه شعرانى:

ُ و العالم من عرف قدر نفسه و لا يضيع عمره ...

: دانشمند كسى است كه ارزش خود را بداند و عمر را تباه نسازد.

[٢] علّامه شعرانى: ما اهمله و لم يعمل له ... چيزى را كه مهمل بگذارد و برايش عمل نكند، آخرت است.

[٣] علّامه شعرانى:

ُ يخلى و يخرج ما فيه من الحقائق و يبقى كالإناء الخالى ...

چون ظرفى كه مظروفش ريخته شود، اسلام از حقايق تهى مى‌گردد و به‌سان ظرف خالى مى‌شود.