إرشاد القلوب ت سلگی - دیلمی، حسن بن محمد - الصفحة ٤١٧ - نتيجهگيرى و حاصل مطلب

اگر كسى اموال بسيارى داشته باشد و از آفات هم در امان بماند، باز هم هنگام مرگ، جز اندوه و حسرت، سودى عايدش نمى‌گردد[١] و در قيامت نيز، گرفتار طول حساب و كتاب خواهد بود چرا كه اموالش نصيب شوهر آينده همسر و عروس و دامادش مى‌گردد كه در نهايت يكى از آنان و يا همه آنان، مال را به ارث مى‌برند و جز اندوه حاصل ديگرى در برندارد.

و نيز از عبادتش باز مى‌ماند و لذّت مالش را كسانى خواهند برد، كه فايده‌اى به او نمى‌رسانند.[٢]

نتيجه‌گيرى و حاصل مطلب‌

پس نتيجه ثروت، اين است كه همواره مال و جان صاحبش در خطر است، زيرا اگر در بيابان باشد، احتمال دارد كه گرفتار دزدان شود، كه علاوه بر گرفتن مال، ممكن است خودش را هم به قتل برسانند و اگر در دريا باشد، هميشه خطر غرق او را تهديد مى‌نمايد.

اما فقير، از همه اين مسائل، خيالى آسوده دارد، و همه توجّه او به سوى، خداست، زيرا غم دنيا را ندارد، و به مقدارى كه شكم او را سير كند، خرسند است و به لباسى كه بدنش را بپوشاند، قانع مى‌باشد.

يكى از بزرگان گفت: فقير از چه چيز در امان است و غنى به همان سه چيز گرفتار: يكى ظلم حاكم ديگرى حسادت همسايگان، و سوم نيرنگ و چاپلوسى مردمان.

و ديگرى گويد: سه چيز سبب حراست از فقير است، يقين، فراغت دل، و

[١] علّامه شعرانى: اگر مال از آفات محفوظ بماند هنگام مردن باعث حسرت مى‌گردد و اگر محفوظ نماند، باز هم دچار حسرت مى‌شود.

[٢] علّامه شعرانى: تخطى يعنى تسعد به.