إرشاد القلوب ت سلگی - دیلمی، حسن بن محمد - الصفحة ٣٧١ - بدتر از بخيل
دينار در راه خدا مصرف كرده است.[١]
بدتر از بخيل
راوى گويد: روزى در خدمت امام صادق ٧ بودم، از من پرسيد: مىدانى «شحيح» كيست؟ عرضه داشتم: بخيل است، فرمود: بلكه بدتر از بخيل است، زيرا بخيل به آنچه خود دارد بخل مىورزد (و به ديگران نمىبخشد)، اما شحيح هم نسبت به آنچه خود دارد بخل مىورزد و هم نسبت به آنچه ديگران دارند (و دوست ندارد كسى به ديگرى بخشش كند) و اضافه بر آن هر چه را كه در دست مردم مىبيند، آرزوى داشتن آن را دارد، چه از راه حلال باشد و چه حرام، و هيچ گاه سير نمىشود و به آنچه خدا داده خرسند نمىگردد.
بخيل سه علامت دارد: از تهيدستى مىترسد (و انفاق نمىكند) و هميشه نگران است كه مبادا ديگرى از او چيزى بخواهد، و به كسانى كه چيزى مىبخشند- اگر چه اندك باشد- آفرين مىگويد.[٢] و سخى سه نشانه دارد: عفو و بخشش لغزش ديگران، پس از يافتن قدرت انتقام و دادن و جدا كردن زكات مال و دادن صدقات در راه خدا را دوست مىدارد.
از پيغمبر خاتم ٦ روايت شده كه فرمود: وقتى خداوند بهشت را آفريد، بهشت عرض كرد: مرا براى چه كسانى خلق نمودى؟ خطاب رسيد: براى هر سخى پرهيزكار، گفت: خدايا راضى و خشنود هستم.[٣]
[١]
ُ قال على ٧: من اكرم الضيف فقد اكرم سبعين نبيّا و من انفق على الضيف درهما فكانّما انفق الف الف دينار في سبيل اللَّه.
[٢] زيرا كار آنها را بسيار خارق العاده مىپندارد، ولى سخاوتمند تعجّب نمىكند، و التفاتى به آن ندارد، زيرا مسأله برايش عادى است.( شعرانى)
[٣]
ُ قال النّبى ٦: لما خلق اللَّه الجنّة قالت: يا ربّ لمن خلقتنى؟
ُ قال لكلّ سخىّ تقىّ، قالت رضيت يا ربّ.