إرشاد القلوب ت سلگی - دیلمی، حسن بن محمد - الصفحة ٥٠٦ - عاقل كيست؟

وقار، مدارا، تقوا، اخلاص، بخشش، خرسندى، تسليم، رضا و شكر.

سپس به او فرمود: آ، پيش آمد، و پشت كن، پشت كرد، و فرمود: سخن گو، سخن گفت، و گفت: سپاس خدايى را كه ضد و مثل و شبيه و همتا و برابر، ندارد و هر چيز در مقابل عظمتش خاضع و ذليل است، و بعد فرمود: به عزّت و جلالم سوگند، مخلوقى را بهتر از تو و تابع‌تر از تو براى خودم و بالاتر و شريف‌تر و عزيزتر از تو نيافريدم، به وسيله تو يكتايى من روشن و به واسطه تو عبادت و خوانده مى‌شوم، و با تو به من اميدوار و ترسانيده مى‌شوند، و به من روى مى‌آورند و مى‌ترسند، و ثواب و عقاب به وسيله تو صورت مى‌گيرد، در اين موقع عقل به سجده افتاد و هزار سال سجده‌اش طول كشيد.

خداوند فرمود: از سجده برخيز و از من بخواه تا به تو بدهم و شفاعت كن، تا بپذيرم عقل سر را برداشت و عرضه داشت: خدايا شفاعتم را از كسى كه در او هستم بپذير؟ خداوند فرشتگان را گواه گرفت كه من پذيرفتم.

عاقل كيست؟

و پيامبر فرمود: تا ده خصلت زير در مؤمن جمع نشود، عاقل نيست:

ديگران انتظار عمل خير از او داشته باشند، از شرّ او مردم ايمن باشند، عمل كوچك و خير ديگران را بزرگ بشمارد، و عمل خير خود را اندك بداند، به واسطه گذشت عمر از طلب علم مأيوس نگردد، در خواستن نيازهاى خود از خدا كوتاهى نكند، گمنامى را از شهرت بيشتر دوست بدارد، فقر را از ثروت محبوب‌تر داند، به روزى خود از دنيا خرسند باشد، و هر كس را از خود بهتر و مؤمن‌تر بداند.

و حضرت امير ٧ فرمود: عقل همراه انسان متولّد مى‌گردد و علم را بايد